پایان نامه های کارشناسی ارشد

ﻧﮕﺎرش ﻣﻘﺎﻟﻪ ﭘﮋوهشی با موضوع اندازه‌گیری استرس و مدل‌های استرس

اندازه‌گیری استرس

روش‌های بررسی، ارزیابی و اندازه‌گیری استرس بسیار متعدد است. روش‌های آزمایشگاهی، رفتاری، شناختی، خود گزارش دهی از طریق تکمیل پرسشنامه، فهرست­های بازبینی و مقیاس­های درجه­بندی، از مهم­ترین روش­ها به شمار می­آیند (خدایاری­فرد و پرند، ۱۳۸۶). این امر دارای سابقه‌ای طولانی در رشته­ های گوناگونی مانند علوم روانشناسی، پزشکی و … است (سندلر، براور، و جنشیمر[۱]، ۲۰۰۰). گانستر و شاوبروک[۲] (۱۹۹۱) پس از مرور ۳۰۰ مقاله در مورد استرس به این نتیجه رسیدند که پژوهش­های موجود مرتبط با استرس دو نوع تنش یا فشار را اندازه ­گیری کرده ­اند: تنش­ها یا فشارهای روانی مانند اضطراب و نارضایتی، و تنش­ها یا فشارهای فیزیولوژیکی مانند ضربان قلب یا فشار خون.

استرس غالباً دارای یک رویه­ی درونی است و به ادراک فرد از یک موقعیت بستگی دارد. این ادراک را چگونه می­توان اندازه ­گیری کرد؟ سلیه (۱۹۸۰) میزان استرس را به وسیله نمودهای فیزیکی آن (مانند: افزایش ضربان قلب، فشار خون بالا، و …) گزارش کرد. این شیوه­ اندازه ­گیری مبنای مدل پزشکی اندازه ­گیری استرس بود که بعدها توسط محققان دیگر بسط و گسترش یافت. اما، ریک، برینر، دانیلز، پریمن، و گوپی[۳] (۲۰۰۱) اندازه ­گیری استرس در محیط کار را با این شیوه مورد نقد و بررسی قرار دادند. آن‌ ها محرک­های جدیدی با عنوان مخاطره­ های روانی[۴] برای اندازه ­گیری استرس در محیط کار تعریف کردند. آن‌ ها گزارش می­ دهند که با مطالعه­ جامعی که بر روی ادبیات این موضوع انجام شد، مشخص شد که انواع اندازه ­گیری­هایی که تا کنون برای مخاطره­ های روانی توسعه یافته و اجرا شده است محدود به نظر می­رسد. با جستجو در این پیشینه ­ها و همچنین مصاحبه با سازمان­های تخصصی درگیر، به این نتیجه رسیدیم که رایج­ترین ابزار موجود تا کنون گزارشی بوده ­است که خود فرد از خود ارائه می‌داده است. در این قبیل اندازه ­گیری­ها، گویه ­هایی جهت توصیف یک مخاطره روانی (برای مثال میزان بار نقش) به پاسخ ­دهندگان ارائه می­شد و آن‌ ها میزان موافقت خود با گویه ­ها را جهت توصیف مخاطره بیان می­کردند.

مدل‌های استرس

همچنان که مطالعات استرس به طور فزاینده ای در حال گسترش است، مدل‌های استرس نیز دچار دگرگونی و توسعه شده‌اند. برخی از این مدل‌ها نگاه فرایندی بر استرس دارند و برخی دیگر آن را به عنوان محرک یا پاسخ تبیین می‌کنند. اما، تا کنون تحقیقات زیادی در مورد مدل­سازی استرس و تأثیرات آن بر انسان در رشته­ های گوناگون انجام شده است که همین امر چالش اصلی موجود جهت طراحی یک فرا-مدل در مورد استرس و برآیندهای آن بوده ­است. ارائه مدل در مورد استرس از منظرهای متفاوتی چون پزشکی، روانشناسی، روانشناسی صنعتی، روانشناسی سازمانی مورد بررسی قرار گرفته است. عوامل و موقعیت­های استرس ­زا در چهار زمینه فوق هم گستره فیزیکی و هم گستره روان‌شناختی را در بر می­گیرد، در حالی که علائم مشاهده شده شامل فشارهای فیزیکی و روانی و همچنین عملکرد شغلی می­ شود (ابی[۵]، ۲۰۰۸).

به طور کلی، اکثر مدل­هایی که در مورد استرس ارائه شده است، استرس را به عنوان فرایندی که در آن عوامل استرس ­زا باعث ایجاد فشار و تنش می­شوند تعریف کرده ­اند (فکس و اسپکتر[۶]، ۲۰۰۶). سلیه استرس را به منزله یک پاسخ غیر اختصاصی می­داند که می ­تواند توسط تعدادی از عناصر استرس ­زای محیطی به وجود آید. اصطلاح غیراختصاصی بدین معنی است که بدن بدون توجه به ماهیت عناصر استرس ­زا، پاسخ یکسانی به عامل استرس ­زا نشان می­دهد. همچنین سلیه به منظور تبیین نحوه کنار آمدن ارگانیسم با استرس یک الگوی سه مرحله­ ای (مرحله هشدار، مرحله مقاومت، و مرحله خستگی و فرسودگی) ارائه نمود که این فرایند به نشانگان عمومی سازگاری معروف است.

کوسلوفسکی[۷] مروری جامع بر مدل­های پردازش استرس داشته است که آن‌ ها را در دو طبقه عمده مدل­های گسترده[۸] و مدل­های کوچک[۹] رده­بندی می­ کند. او سه مدل مهم و جامع را به طور خلاصه به شکل زیر برمی­شمارد: ۱) مدل عوامل استرس ­زای کلان/خرد؛ ۲) مدل تناسب شخص-محیط؛ و ۳) مدل تقاضا/تنش (ابی، ۲۰۰۸ به نقل از کوسلوفسکی، ۱۹۹۸).

مدل عوامل استرس ­زای کلان/خرد بر اصل تحلیل و مقایسه پاسخ­های افراد به عوامل استرس ­زای خرد (مخاطره­ های روزانه) و پاسخ­های آن‌ ها به اتفاقات بزرگ زندگی (عوامل استرس ­زای کلان) و تأثیر این استرس ­زاها بر سلامت جسمانی افراد استوار است. طرح جامع مدل تناسب شخص-محیط برای اولین بار توسط فرنچ[۱۰] و همکارانش پیشنهاد شد. دو نوع محیط­های محسوس و تقاضاهای شغلی (انتزاعی و واقعی)، و همچنین دو نوع توانایی­های مشاهده­شده در فرد (توانایی­های انتزاعی و واقعی) ویژگی­های اصلی این مدل را تشکیل می­دهند. دو نوع عدم تناسبی که در اینجا ممکن است به وجود آید و باعث ایجاد استرس و متعاقباً منجر به تنش شود به قرار زیر است:

  • عدم تناسب انتزاعی: که تناقض و ناهماهنگی میان تقاضاهای انتزاعی محیط و قابلیت ­های انتزاعی شخص است.
  • عدم تناسب واقعی: موقعیتی که در نتیجه یکی از موارد زیر رخ می­دهد:
    • تناقض میان توانایی­های مشاهده­شده فرد با تقاضاهای واقعی؛
    • تناقض میان تقاضاهای مشاهده­شده با توانایی­های واقعی؛
    • ترکیبی از دو مورد مکانیزم دفاعی مذکور.

مدل تقاضا-کنترل به عنوان تعامل میان تقاضاهای شغلی (استرس روانیِ تشکیل­دهنده بار کاری نقش) و آزادی عمل (قابلیت شاغلان جهت کنترل وظیفه­شان و هدایت روز کاری خودشان) تعریف شده است. این مدل اشاره به آن دارد که تعاملات سطوح متفاوت آزادی عمل و تقاضاهای شغلی منجر به تنش­های زیر خواهد شد:

  • تقاضای شغلی زیاد / آزادی عمل زیاد: سطح مطلوبی از تنش
  • تقاضای شغلی زیاد / آزادی عمل کم: بیشترین سطح تنش
  • تقاضای شغلی کم / آزادی عمل زیاد: کمترین سطح تنش

لیست همه پایان نامه ها درباره استرس

 
سایت سبز فایل بزرگترین و جامع ترین سایت مرجع فروش و دانلود پایان نامه های مقطع کارشناسی ارشد می باشد. هزاران فایل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروپوزال ، پروژه دانشجویی و گزارش سمینار با فرمت word (پسوند doc یا docx) و قابل ویرایش با امکان دانلود رایگان دمو (فهرست و فصل اول همه پایان نامه ها در سایت به صورت رایگان در دسترس است تا کاملا با محتویات آن آشنا شوید) سایت سبز فایل امکان خرید پایان نامه را برای دانشجویان و محققان محترم برای استفاده در تحقیقات فراهم نموده است. برای پیدا کردن پایان نامه مورد نظرتان عبارت مورد نظر خودتان را در کادر زیر جستجو کنید:
در ضمن برای راحتی دسترسی ، عناوین همه فایل های مربوط به هر رشته را در یک صفحه گردآوری کره ایم. برای دسترسی به رشته مورد نظرتان از منوی بالای سایت وارد شوید.