الهیات -فقه و فلسفه

پایان نامه بررسی فقهی عملیات انتحاری

 دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته  مدیریت

مجتمع آموزش عالی فقه

مدرسه عالی فقه و اصول

رساله سطح چهار

 

رشته فقه و اصول

 

عنوان رساله: بررسی فقهی عملیات انتحاری

 

بهمن1392

   

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

مقدمه

 

 

مقدمه. 1

طرح تحقیق.. 4

1-تعریف و بیان مسئله…………..  4

  1. سؤالهای اصلی و فرعی.. 4
  2. سؤال اصلی.. 4
  3. سؤالهای فرعی.. 5
  4. فرضیه ها 5

الف) فرضیه های اصلی.. 5

ب) فرضیه های رقیب.. 5

  1. سابقه تحقیق.. 6
  2. ضرورت تحقیق.. 8
  3. روش تحقیق.. 8
  4. اهداف تحقیق.. 9
  5. نوآوریها 11
  6. سازماندهی.. 11

فصل اول

فصل اوّل: کلیات و مفاهیم. 13

گفتار اول: تعریف واژه ها 14

در آمد. 14

  1. معنای لغوی عملیات.. 15
  2. انتحار در لغت.. 15
  3. انتحار در اصطلاح.. 16

1- انتحار در اصطلاح فقها 16

  1. انتحار از دیدگاه جامعه شناسی.. 18
  2. انتحار از دیدگاه روان شناسی.. 19

4- تعریف عملیات انتحاری.. 20

5- جهاد. 21

الف- جهاد در لغت.. 21

ب- جهاد در اصطلاح. 22

6- دفاع. 25

الف- دفاع در لغت.. 25

ب- دفاع در اصطلاح.. 25

7- اضطرار و ضرورت.. 26

8- سیره 28

الف- سیره در لغت.. 28

ب- سیره در اصطلاح.. 28

9- اجماع. 30

الف- اجماع در لغت.. 30

ب- اجماع در اصطلاح.. 30

10- ذمه. 32

الف- ذمه در لغت.. 32

ب- ذمه در اصطلاح.. 32

ج- اهل ذمه. 32

گفتار دوم: سابقه عملیات انتحاری.. 34

گفتار سوم: علل و عوامل عملیات انتحاری.. 36

عوامل آیینی و مذهبی در انتحار. 37

نقد و بررسی دیدگاه ها در رابطه با علل و عوامل عملیات انتحاری.. 40

گفتار چهارم: اقسام عملیات انتحاری.. 44

نقد و بررسی دیدگاه ها در رابطه با اقسام عملیات انتحاری.. 52

تفاوت عملیات انتحاری مشروع با غیر مشروع. 72

مهمترین آثار و پیامدهای عملیات انتحاری مشروع. 74

بعضی از نمونه های عملیات انتحاری مشروع. 75

مهمترین پیامدها و آثار منفی عملیات انتحاری غیر مشروع. 75

فصل دوم

فصل دوم: موارد جواز عملیات انتحاری مشروع و ادّله قائلین به جواز آن. 77

گفتاراول: اصول و مبانی مشروعیت انتحاری مشروع. 78

مبنای اول: عملیات انتحاری مشروع از مصادیق جهاد در راه خدا 78

نکته اول: تقسیم جهاد به ابتدایی و دفاعی.. 78

نکته دوم: جهاد از دیدگاه فقها 80

الف- جهاد از دیدگاه فقهای شیعه. 80

ب. جهاد از دیدگاه فقهای عامه. 81

ادّله وجوب جهاد ابتدایی.. 82

الف. آیات… 82

ب. روایات… 83

ج. اجماع. 84

نکته سوم: شرط حضور امامa و اذن او در وجوب جهاد ابتدایی.. 85

مقتضای اصول لفظیه در جهاد ابتدایی.. 90

الف- بررسی آیات.. 90

ب- بررسی روایات.. 91

ادّله مشروعیت عملیات انتحاری از باب جهاد در راه خدا 96

الف-‌آیات.. 96

آیه اول: جهاد در راه خدا 96

روش استدلال به آیه برای مقصود. 97

نقد و بررسی.. 99

آیه دوم: اوج فدا کاری.. 101

روش استدلال به آیه برای مقصود. 103

نقد و بررسی.. 104

آیه سوم: ضرورت آمادگی نظامی.. 105

روش استدلال به آیه برای مقصود. 107

نقد و بررسی.. 109

آیه چهارم: جهاد با جان و مال. 110

روش استدلال به آیه برای مقصود. 110

ب- روایات… 111

روایت اول: موثقه سکونی از امام صادقa.. 111

روش استدلال به روایت برای مقصود. 112

نقد و بررسی.. 112

روایت دوم: صحیحه ابوبصیر از امام صادقa.. 112

روش استدلال به روایت برای مقصود. 113

نقدو بررسی.. 113

روایت سوّم: موثقه عثمان بن عیسی از امام باقرa.. 113

مبنای دوم: عملیات انتحاری مشروع مصداق دفاع. 114

الف- دفاع از دیدگاه فقهای شیعه. 115

ب- دفاع از دیدگاه فقهای عامه. 115

ادّله مشروعیت دفاع. 118

الف-آیات.. 118

ب. روایات.. 121

  1. مشروعیت دفاع از نفس… 121
  2. مشروعیت دفاع از ناموس و مال. 122

ج. فطری بودن دفاع. 122

د. عقلانی بودن دفاع. 123

اهمیت دفاع از دین.. 124

مبنای سوم، ضرورت و اضطرار. 126

ادله قائلین به جواز عملیات انتحاری مشروع در حالت اضطرار. 128

الف- آیات.. 128

ب. روایات.. 130

ج- عقل.. 131

  1. جواز کشتن متترس… 131

تترس در اصطلاح فقها 132

الف- دیدگاه فقهای شیعه. 132

ب- دیدگاه فقهای عامه. 133

کیفیت استدلال برای جواز عملیات انتحاری مشروع. 136

  1. حفظ اسرار نظامی تا سرحد مرگ… 137

نقد و بررسی ادله ضرورت و اضطرار. 140

گفتار دوم:ادله دیگر برای مشروعیت عملیات انتحاری مشروع. 145

  1. استناد به سیره 145

الف. استدلال به سیره معصومینf. 145

روش استدلال به سیره معصومینf.. 148

نقد و بررسی دلیل سیره 149

ب- استناد به سیره متشرعه. 150

چگونگی استدلال در مورد بحث… 151

نقد و بررسی.. 152

2- استناد به چند قاعده فقهی.. 152

الف. لزوم استقامت تا شهادت.. 152

روش استدلال برای مطلوب… 153

ب. جواز انتخاب مرگی که گریزی از آن نیست.. 154

چگونگی استدلال در مورد بحث… 155

تفاوت ها بین جهاد ابتدایی و دفاع. 155

  1. لزوم اجازه امام معصوم در جهاد. 155
  2. مطلق بودن وجوب دفاع. 155
  3. دفاع هر زمان و مکان. 156
  4. جواز همکاری با جائر در دفاع. 156

جمع بندی مباحث در فصل دوم. 158

فصل سوم

فصل سوم:مواردحرمت وادّله قائلین به حرمت عملیات انتحاری(غیرشرعی). 159

مورداول: از موارد حرمت عملیات انتحاری  غیر مشروع. 161

ادّله حرمت عملیات انتحاری غیرمشروع در مورداول. 161

الف- آیات.. 161

آیه اول: حرمت قتل نفس… 161

روش استدلال به آیه برای مطلوب… 162

آیه دوم: حرمت القاء نفس در تهلکه. 162

روش استدلال به آیه برای مطلوب… 164

آیه سوم: نهی از فحشا و منکر. 164

روش استدلال به آیه برای مطلوب… 165

ب- روایات… 166

روایت اول: صحیحه ابی ولاد از امام صادقa.. 167

روایت دوم: مرسله صدوق از امام صادقa.. 167

روایت سوم: روایت ناجیه از امام باقرa.. 169

روایت چهارم: موثقه سکونی از امام صادقa.. 170

روایت پنجم: روایت ثابت بن ضحاک از رسول اکرمi. 171

ج- دلیل عقلی.. 171

د- ارای فقهادر رابطه با حرمت انتحار. 173

الف- دیدگاه فقهای شیعه. 173

ب- دیدگاه فقهای عامه. 175

جمع بندی مباحث در مورد اوّل: از موارد حرمت عملیات انتحاری غیرمشروع. 178

مورد دوّم: از موارد حرمت عملیات انتحاری غیر مشروع. 179

ادّله حرمت عملیات انتحاری  غیر مشروع علیه افراد معصوم الدم( مسلمانان ). 184

الف- آیات… 184

آیه اوّل: حرمت قتل افراد معصوم الدم. 184

آیه دوم: حرمت قتل نفس محترمه. 185

آیه سوّم: قتل نفس محترمه مساوی با قتل همه مردم. 186

آیه چهارم: کیفر قاتل نفس محترمه خلود در دوزخ.. 186

ب- روایات… 187

ج- دلیل عقلی.. 189

د- دیدگاه فقها در حرمت کشتار بیگناهان(مسلمانان) 190

مورد سوم: از موارد حرمت عملیات انتحاری غیر مشروع. 192

ادّله حرمت عملیات انتحاری علیه افراد بیگناه، مانند زنان، کودکان، سالمندان. 192

الف- آیات.. 192

ب- روایات… 194

ج- دیدگاه فقیهان. 196

الف- دیدگاه فقیهان شیعه. 196

ب- دیدگاه فقیهان عامه. 198

جمع بندی مباحث درمورد سوم از موارد حرمت عملیات انتحاری.. 201

موردچهارم:از موارد حرمت عملیات انتحاری غیر مشروع. 202

1- عقد ذمه. 203

2- شرایط عقد ذمه. 204

الف: شرایط متعاقدان. 204

ب: پذیرش قوانین متداول کشور اسلامی.. 204

ادله. 205

الف- کتاب.. 205

ب- روایات.. 206

ج- پرداخت جزیه (مالیات) 207

ادله پرداختن جزیه (مالیات) توسط اهل ذمه. 208

الف: کتاب.. 208

ب: روایات.. 208

ادله حرمت عملیات انتحاری غیر مشروع علیه اهل ذمه. 209

الف- آیات.. 209

لزوم پرداختن جزیه توسط اهل ذمه. 209

تقریب استدلال به آیه برای اثبات مطلوب… 213

ب- روایات… 213

روایت اول: صحیحه سماعه بن مهران از امام صادقa.. 213

روایت دوم: صحیحه عبدالله بن سلیمان از امام باقرa.. 215

روایت سوم: صحیحه ابی حمزه ثمالی از امام سجادa.. 216

روایت چهارم: مرسله صدوق از رسول اکرمi. 217

روایت پنجم: روایت عبدالله بن عمرو از رسول اکرمi. 217

روایت ششم: روایت عبدالله بن عمر و بن العاص از رسول اکرمi. 218

ج- دیدگاه فقها 219

الف- دیدگاه فقهای شیعه. 219

ب- دیدگاه فقهای عامه. 221

نقد وبررسی.. 222

جمع بندی مطالب در مورد چهارم. 224

نتیجه گیری پایانی.. 225

پیشنهاد ها 231

فهرست منابع. 232

سایت های اینترنتی و وبلاگ ها 250

مقدمه

الحمد للّه رب العالمین، و الصلاهُ و السلامُ عَلَى أَمِینِ وَحْیِهِ وَ خَاتَمِ رُسُلِهِ وَ بَشِیرِ رَحْمَتِهِ سید أنبیائه أبی القاسم محمد و آله الطاهرین سیّما الإمام المنتظر الحجّه بن الحسن العسکری عجّل الله تعالى فرجه الشریف.

اما بعد

خداوند متعال انسان را به عنوان موجودی با عظمت تکریم نموده و به صراحت به برتری انسان بر بسیاری از مخلوقات تاکید کرده است:) وَ لَقَدْ کَرَّمْنا بَنی‏ آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّیِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى‏ کَثیرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضیلاً. ([1]

منشاء این کرامت که در فطرت او نهادینه شده است همان نفخه الهی که در همه انسانها به صورت یکسان موجود است. خداوند می­فرماید:

) فَإِذا سَوَّیْتُهُ وَ نَفَخْتُ فیهِ مِنْ رُوحی‏ فَقَعُوا لَهُ ساجِدینَ.( [2]

حق حیات موهبتی الهی است و خداوند مالک حقیقی همه موجودات است و جهان و تمام آفریده ها در دست اراده و قدرت او است با خواست او ایجاد شده و با اراده او محو می­گردد.

) هُوَ یُحْیی‏ وَ یُمیتُ وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ. ([3]

بنابراین هیچ فردی یا مجموعه ای نمی تواند این حق را از فرد سلب کند و به جسم و روح انسان آسیب برساند.

خداوند می فرماید: )َ وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتی‏ حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَق( قرآن مجید سلب حق حیات از یک شخص را برابری با نابودی سازی تمام جامعه می داند: )مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَیْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِی الْأَرْضِ فَکَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمیعاً ([4]

خداوند برای کسی که حق حیات دیگری را سلب کند، مجازات های دنیوی و اخروی در نظر گرفته است عقوبت قصاص در شریعت اسلامی، از جمله مجازات های دنیوی برای کسی است که حق حیات را از دیگری سلب کند.

خداوند می فرماید: )یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الْقِصاصُ فِی الْقَتْلى([5] علاوه بر مجازات های دنیوی، مجازات های سنگین اخروی در نظر گرفته است، خداوند می فرماید:

)وَ مَنْ یَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فیها وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ لَعَنَهُ وَ أَعَدَّ لَهُ عَذاباً عَظیماً ([6]

اسلام علاوه بر حرمت قتل دیگران، قتل نفس خود را نیز حرام قرار داده است. و ادله قطعی در کتاب و سنت وارد شده است.

خداوند می فرماید: )ْ وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَکُمْ إِنَّ اللَّهَ کانَ بِکُمْ رَحیما([7]

از طرفی این مسئله نیز روشن است که در اسلام سلب حیات و قتل نفس مطلقاً حرام نیست، تحریم قتل نفس معلق بر خود قتل نیست، بلکه به اسبابی مربوط می شود که انگیزه قتل می شود، از این رو در مواردی به خطر انداختن جان خود و دیگران جایز است، از این موارد، جهاد فی سبیل الله، دفاع از دین، نفس، ناموس، مال و وطن، در صورت ضرورت است.

در سالهای اخیر در جهان شکل جدیدی از قتل نفس به وجود آمده که در دوران قدیم متداول نبوده، و از این روش جدید با عناوین گوناگون از جمله: عملیات انتحاری، عملیات استشهادی، دفاع انتحاری، تفجیر النفس فی العدو، و اعمال فدائیه، تعبیر می شود کسانیکه از این روش جدید استفاده می کنند اهداف گوناگون، مادی، معنوی، دنیوی و اخروی را دنبال می کنند.

بررسی ماهیت این گونه عملیات و مشخص کردن موارد مشروع و غیر مشروع آن از دیدگاه فقه اسلامی از اهداف این رساله است.

برای این که درظاهر و از دیدگاه عرف در زمان حاضر ممکن است بعضی از این عناوین بار مثبت داشته باشند مانند، عملیات استشهادی و اعمال فدائیه و بعضی از عناوین در معنای منفی آن مطلقا بکار رود، مانند عملیات انتحاری و تفجیر النفس فی العدو، و حتی دفاع انتحاری ولی در واقع بر همه این ها معنای لغوی انتحاری صادق است، از این رو می تواند، این عناوین خصوصاً عملیات انتحاری و دفاع انتحاری در مشروع و غیر مشروع آن بکار رود.

مانند واژه «ارهاب» و «ارهابی» در زمان حاضر در معنای منفی آن بکار می رود و آن عبارت است از «ترور» و «تروریست» ولی در قرآن کریم، این واژه در معنای مثبت هم بکار رفته مانند }تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّکُم‏{[8]

 

 

طرح تحقیق

1-   تعریف و بیان مسئله

عملیات انتحاری عبارت است از: «عملیاتی که شخص به منظور اهداف گوناگون (دنیوی و اخروی) خود را به کشتن می دهد و موجب از بین رفتن دیگران یا تأسیسات و چیزهای دیگر می شود و چون غالباً خود را نیز به کشتن می دهد نام انتحار بر آن گذاشته اند.»

این واژه ترکیبی (عملیات انتحاری) مفهومی است که به موازات گسترش جهانی خشونت در دهه های پایانی قرن بیستم، در ادبیات سیاسی به تدریج ظاهر شد.

عملیات انتحاری زمانی رخ میدهد که مسیرهای معمولی و متعارف برای رسیدن به اهداف و خواسته ها، ناکار آمد و غیر مفید شناخته می شود.

رشد فزاینده عملیات انتحاری در سالهای اخیر باعث شده است که روزنامه نگاران، متخصصان و محققان سیاسی، اجتماعی و دینی، این پدیده را از زوایای مختلف در نظر بگیرند و با انجام مطالعات تطبیقی و بررسی اسناد تاریخی، به تحلیل آن بپردازند.

به این ترتیب، عملیات انتحاری یک مسئله مهم و اساسی برای جوامع انسانی (اعم از اسلامی و غیر اسلامی) محسوب می شود. (عملیات انتحاری از دیدگاه فقه اسلامی) موضوعی است که کمتر به آن توجه شده است، از این رو تا زمانی که نظر اسلام و فقه مورد توجه قرار نگیرد و عملیات انتحاری از دیدگاه فقه بررسی نشود، فهم درست از حقیقت عملیات انتحاری و تبیین مرز مشروع و غیر مشروع امکان پذیر نیست.

در این رساله تلاش شده است تا حقیقت عملیات انتحاری و انواع و مصادیق آن از دیدگاه فقه اسلامی بررسی، تبیین و تحلیل شود.

2. سؤالهای اصلی و فرعی

1. سؤال اصلی

حکم فقهی عملیات انتحاری چیست؟

2. سؤالهای فرعی

  1. مقصود از عملیات انتحاری چیست؟
  2. اقسام عملیات انتحاری کدام اند؟
  3. موارد جواز و ادّله قائلین به آن چیست؟
  4. موارد حرمت و ادّله قائلین به آن چیست؟

[1] . اسراء، آیه70، ما آدمیزادگان را گرامى داشتیم و آنها را در خشکى و دریا، (بر مرکبهاى راهوار) حمل کردیم و از انواع روزیهاى پاکیزه به آنان روزى دادیم و آنها را بر بسیارى از موجوداتى که خلق کرده‏ایم، برترى بخشیدیم..

[2] . حجر، آیه29، هنگامى که کار آن را به پایان رساندم، و در او از روح خود (یک روح شایسته و بزرگ) دمیدم، همگى براى او سجده کنید.

[3] .یونس، آیه56، اوست که زنده مى‏کند و مى‏میراند، و به سوى او بازگردانده مى‏شوید.

[4]. سوره مائده، آیه32 «هر کس، انسانى را بدون ارتکاب قتل یا فساد در روى زمین بکشد، چنان است که گویى همه انسانها را کشته»

[5] . بقره، آیه178 «اى افرادى که ایمان آورده‏اید! حکم قصاص در مورد کشتگان، بر شما نوشته شده است.»

[6] . نساء، آیه93 «و هر کس، فرد باایمانى را از روى عمد به قتل برساند، مجازاتِ او دوزخ است در حالى که جاودانه در آن مى‏ماند و خداوند بر او غضب مى‏کند و او را از رحمتش دور مى‏سازد و عذاب عظیمى براى او آماده ساخته است.»

[7] . نساء، آیه29 « و خودکشى نکنید! خداوند نسبت به شما مهربان است.»

[8] . انفال، آیه60، «دشمن خدا و دشمن خویش را بترسانید.»

تعداد صفحه:172

قیمت : 37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 tez.21@chmail.ir

سایت سبز فایل بزرگترین و جامع ترین سایت مرجع فروش و دانلود پایان نامه های مقطع کارشناسی ارشد می باشد.هزاران فایل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروپوزال ، پروژه دانشجویی و گزارش سمینار با فرمت word (پسوند doc یا docx) و قابل ویرایش با امکان دانلود رایگان دمو (فهرست و فصل اول همه پایان نامه ها در سایت به صورت رایگان در دسترس است تا کاملا با محتویات آن آشنا شوید) سایت سبز فایل امکان خرید پایان نامه را برای دانشجویان و محققان محترم برای استفاده در تحقیقات فراهم نموده است.برای پیدا کردن پایان نامه مورد نظرتان عبارت مورد نظر خودتان را در کادر زیر جستجو کنید:
در ضمن برای راحتی دسترسی ، عناوین همه فایل های مربوط به هر رشته را در یک صفحه گردآوری کره ایم. برای دسترسی به رشته مورد نظرتان از منوی بالای سایت وارد شوید.