حقوق

پایان نامه مقایسه قصد و رضا – موانع حاکمیت اراده

بند سوم:مقایسه قصد و رضا

الف:۱٫وجوه اشتراک قصد و رضا

۱٫هر ۲ از ارکان و عناصر اراده هستند.[۱]

۲٫بر اساس نظریه عدم تفکیک قصد و رضا هر دو ملازم با یکدیگرند به این صورت که نمی توان تصور کرد که شخصی قاصد انجام کاری باشد و مرتبه ای از رضا و میل قلبی نداشته باشد.[۲]

۲٫وجوه افتراق قصد ورضا

۱- تفاوت در ماهیت: همگی فقها معتقدند که قصد و رضا دو موجود نفسانی جدا هستند؛ مگر محقق اردبیلی در شرح ارشاد.[۳]

۲- قصد، قدرت خلاقه دارد و سبب ایجاد اثر حقوقی می شود؛ عنصر سازنده عقد است و منحصراً مربوط به امور اساسی عقد است؛ قصد از امور انشایی است. در حالی که رضا قدرت خلاقه ندارد و صرفاً شرط اعتبار و نفوذ عقد است؛ آن چه اهمیت دارد این است که برای جریان آثار عقد، لازم است طرفین به تشکیل آن راضی باشند.

۳- رضا می تواند به گذشته، حال و آینده تعلق گیرد؛ به این معنا که میل قلب است به طرف یک عمل حقوقی که سابقاً انجام شده است یا اکنون انجام می شود و یا بعد واقع خواهد شد. اما قصد انشا تنها به زمان حال تعلق دارد چون انشا یعنی ایجاد و نمی توان چیزی را پیش از ایجاد، به وجود آورد و از آن جا که قصد انشا در زمان حال اثر دارد، موجود ناشی از آن نیز در زمان حال شکل می گیرد.[۴]

برای دانلود متن کامل پایان نامه ها اینجا کلیک کنید

 

 

ب:۱٫تجزیه اراده به قصد و رضا

برخی از فقها با تفکیک قصد و رضا از یکدیگر، این نظریه را پذیرفته اند که معامله اکراهی اگر چه همه مقدمات انشای یک عمل حقوقی مانند تصور فایده، میل و اراده را دارا می باشد ولی فاقد رضایت و طیب نفس است. به اعتقاد آنها شخص مکره در واقع قصد انشا یعنی قصد ایجاد اثر حقوقی معین را دارد ولی غرض او رفع تهدید مکره است. به عبارت دیگر مکره با این که قصد دارد اما رضایت ندارد.

قایلین به نظریه تفکیک اراده با استناد به آیه «لا تأکُلُوا أموالَکُم بَینَکُم بِالباطلِ إلا أن تَکونَ تجارَهً عَن تَراضِ»[۵] رشا را در آیه به معنای طیب نفس دانسته و چنین استدلال کرده اند که رضا در آیه نمی تواند به معنای قصد و اراده یا ملازم با آن باشد زیرا شارع در صدد تمایز بین اسباب صحیح و باطل انتقال است و با عدم تحقق عقد به سبب عدم قصد، دیگر مجالی برای تقسیم اسباب انتقال به صحیح و فاسد باقی نمی‌ماند. علاوه بر این، عقد از امور قصدی است که توسط کاشف خارجی اظهار می گردد از این رو صدور عقد از شخص غیر فاسد ممکن نیست. اگر مراد از رضا در آیه، قصد و اراده یا ملازم آن دو باشد نیازی به ذکر آن نبود زیرا از لفظ تجارت این معنا استفاده می شود. به هر حال به عقیده این صاحب نظران فعل شخص مکره از افعال اختیاری است که دارای همه مقومات اراده به جز رضا و طیب نفس است . به بیان دیگر، در صدق عنوان عقد وجود دو امر ضروری است. ۱- قصد لفظ ۲- قصد وقوع مدلول آن در خارج. اما برای نفوذ عقد، شرط سومی هم لازم است که همان اراده انجام فعل ناشی از طیب نفس است. آنچه در عقد مکره وجود ندارد همین شرط سوم یعنی رضاست. از این رو بعد از رفع اکراه و امضای معامله با رضای بعدی مکره، عقد نافذ می شود

[۱]. مریم آقایی مجله فقه و اصول.”فقه و مبانی حقوق” دانشگاه آزاد بابل شماره۱ صفحه۸۸

[۲]. مریم آقایی مجله فقه و اصول.”فقه و مبانی حقوق” دانشگاه آزاد بابل شماره۶ صفحه۱۱۴

[۳]. محمد جعفر لنگرودی تأثیر اراده در حقوق مدنی ص ۴۴

[۴]. محمد جعفر لنگرودی تأثیر اراده در حقوق مدنی. ص۲۴ و ۹۴ و ۹۵ و ۱۰۵

[۵]. سوره نساء، آیه۲۹

 
سایت سبز فایل بزرگترین و جامع ترین سایت مرجع فروش و دانلود پایان نامه های مقطع کارشناسی ارشد می باشد. هزاران فایل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروپوزال ، پروژه دانشجویی و گزارش سمینار با فرمت word (پسوند doc یا docx) و قابل ویرایش با امکان دانلود رایگان دمو (فهرست و فصل اول همه پایان نامه ها در سایت به صورت رایگان در دسترس است تا کاملا با محتویات آن آشنا شوید) سایت سبز فایل امکان خرید پایان نامه را برای دانشجویان و محققان محترم برای استفاده در تحقیقات فراهم نموده است. برای پیدا کردن پایان نامه مورد نظرتان عبارت مورد نظر خودتان را در کادر زیر جستجو کنید:
در ضمن برای راحتی دسترسی ، عناوین همه فایل های مربوط به هر رشته را در یک صفحه گردآوری کره ایم. برای دسترسی به رشته مورد نظرتان از منوی بالای سایت وارد شوید.

دیدگاهتان را بنویسید