متفرقه

ساختار سازمانی – دانلود پایان نامه ها

انواع ساختار سازمانی:

هر سازمانی ساختار منحصر به‌فرد خود را داراست. در اینجا طبقه‌بندی ساختار سازمانی از دیدگاه رابینز را آورده‌ایم.

الف) ساختار ساده:

ویژگی: در واقع ساختار ساده توسط ویژگیهایی که در آن نیست،‌نه ویژگیهایی که داراست شناخته می‌شود:

  • دقیق طراحی نشده است
  • پیچیدگی کم است
  • رسمیت پائین است.
  • اختیار در دست یک شخص خاص است
  • سلسله مراتب کوتاه است
  • رفتار سازمانی تا اندازه‌ای سازمان یافته است
  • برنامه‌ریزی، آموزش و ابزار برقراری روابط کم است
  • ساختاری زنده و پویا است

     ساختار ساده مناسب حال سازمانهای تخت بوده که یک هسته عملیاتی ارگانیک داشته و تقریبا همه افراد گزارش کار خود را به یک مدیر عالی سازمان که قدرت در او متمرکز گردیده ارائه می‌دهند. (منوریان ص61)

نقاط قوت و ضعف ساختار ساده:

   نقاط قوت ساختار ساده را می‌توان در موارد ذیل خلاصه کرد:

  • روشن بودن هدفها
  • سادگی
  • سریعا شکل می‌گیرد و منعطف است
  • لایه‌ای زاید در آن نیست
  • پیچیدگی و رسمیت در آن کم است.

   نقاط ضعف :

  • قابلیت و کاربرد محدود دارد.
  • با افزایش اندازه سازمان عدم کفایت آن مشخص می‌شود
  • قدرت در دست یک نفر متمرکز است
  • مخاطره‌ترین ساختار است زیرا به سلامت و گرایشهای یک نفر وابسته است.

    چه موقع ساختار ساده به‌کار گرفته می‌شود؟

  اگر اندازه سازمان کوچک بوده و در مرحله شکل گیری باشد یا محیط ساده و پویا و همچنین وقتی سازمان با تهدیدات محیطی یا نوعی بحران مواجه باشد استفاده از ساختار ساده توصیه می‌شود. همچنین وقتی مدیر ارشد مالک سازمان یا خواهان تمرکز قدرت باشد استفاده از این ساختار مناسب‌تر است. هنگامی که تعداد کارکنان کم باشد ساختار ساده اثربخش ‌تر است زیرا کارهای تکراری کم است. استانداردسازی جذابیتی ندارد و ارتباطات غیررسمی به سهولت انجام می‌شود.

    محیطهای پویا و ساده با سازمانهای تخت اداری ساختار ساده،‌همراه با تمرکز تصمیم‌گیری و داشتن هسته عملیاتی ارگانیک سازگاری دارند. زیرا محیط ساده به‌راحتی قابل درک به‌وسیله افراد است و آنها را قادر به کنترل تصمیم‌گیری به‌طور اثربخش می‌کند.

  •    فارغ از اندازه، وقتی سازمان به‌ناگهان با نوعی تهدید محیطی مواجه می‌شود مدیریت از ساختار ساده استفاده می‌کند تا برای بقاء تمرکز قدرت حاکم باشد. (منوریان ص63)

 

ب)  ساختار بوروکراسی ماشینی:

ویژگی ها:

  • وظایف عملکردی است.
  • قوانین و مقررات بسیار رسمی هستند.
  • وظایف سازمانی در بخشهای وظیفه‌ای گروهبندی شده‌اند و اختیار متمرکز است.
  • تصمیم‌گیری از سلسله مراتب رسمی تبعیت می‌کنند.
  • ارتباطات رسمی در همه رده‌ها فائق است.
  • بوروکراسی ماشینی بیش از سایر انواع سازمانی بر تقسیم کار و گوناگونی واحدها در همه اشکال آن، یعنی عمودی، افقی، صف و ستاد، وظیفه‌ای،‌سلسله مراتبی و موقعیتی تاکید دارد.

نقاط قوت و ضعف ساختار بوروکراسی ماشینی:

 نقاط قوت:

  • در انجام فعالیتهای استاندارد توانایی دارد. درنتیجه اگر مدیران میانی و رده‌پائین نیز توانایی محدودی داشته باشند باز هم این ساختار قابل اجراست، زیرا فراگیر بودن قوانین و مقررات و عملیات استاندارد با رسمیت بالا موجب تمرکز قدرت شده و آزادی عمل مدیران را کاهش می‌دهد. لذا نیاز کمی به استفاده از تصمیم‌گیرندگان باتجربه و نوآور در رده‌های پائین احساس می‌شود.
  • وجود متخصصان مشابه در کنار هم باعث صرفه‌جویی ناشی از مقیاس می‌شود و دوباره‌کاری به‌حداقل می‌رسد
  • به‌دلیل همگروهی با هم‌حرفه‌ایها رضایت کارکنان بالا می‌رود.

نقاط ضعف:

  • توجه زیاد به تخصص‌گرایی، تفکر بخشی و تعارض بین واحدهای فرعی سازمان وجود دارد
  • اهداف واحد وظیفه‌ای اهداف کل سازمان را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد
  • توجه بیش از حد به قوانین و مقررات امکان تغییر و اصلاح را کاهش می‌دهدو در مواجهه با تغییرات بسیار ضعیف عمل می‌کند
  • تمرکز ساختار و اصرار بر حفظ سلسله مراتب باعث می‌شود تا مدیران در دوران دگرگونیها با اطلاعات مجرد،‌ناکافی و سطحی روبرو شوند.

 

چه موقع ساختار بوروکراتیک ماشینی را به‌کار می‌بریم؟

  •    ساختار بوروکراسی ماشینی زمانی کارآمد است که اندازه سازمان بزرگ بوده ، محیط ساده و باثبات باشد و تکنولوژی مورد استفاده کارهایی تکراری را دربرداشته باشد، قابلیت استاندارد شدن داشته باشد.  شرکتهای دارای تولید انبوه نظیر شرکتهای اتومبیل‌سازی و فولاد و سازمانهای خدماتی نظیر شرکتهای پست، بیمه، تلفن و هواپیمایی از جمله سازمانهای با ساختار بوروکراتیک هستند. (منوریان ص65)

 ج)  ساختار بوروکراسی حرفه‌ای:

ویژگی‌ها:

  • مکانیزم اصلی هماهنگی استاندارد کردن مهارتهاست.
  • بخش اصلی آن هسته عملیاتی یعنی حرفه ایهایی است که کار اصلی سازمان را انجام می‌دهند
  • متخصصان یعنی حرفه‌ایهای کاملا آموزش دیده و ارشاد شده را برای هسته عملیاتی خود استخدام می‌کند و اختیار نظارت کار را به‌خود آنها واگذار می‌کند.
  • دو سلسله مراتب اداری همراستای یکدیگر قرارداند. (1)سلسله مراتب مردم سالارانه حرفه‌ایها که از پایین به بالای سازمان است. (2)سلسله مراتب دیوان‌سالارانه ماشینی کارکنان پشتیبانی که از بالا به پائین سازمان است.
  • تکنولوژی و دانش به‌کار گرفته شده پیشرفته است اما نظام فنی آن یعنی ابزاری که برای کاربرد این دانش در سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرد الزاما پیشرفته نیست.
  • قدرت در هسته عملیاتی متمرکز است چون مهارتهای مهم مورد نیاز سازمان در اختیار آنهاست و دربه‌کارگیری مهارتهای خود استقلال دارند.
  • تنها بخشی که از بوروکراسی که دارای قوانین و مقررات رسمی است ستاد پشتیبانی است که فعالیتهای آن بر دادن خدمات به هسته عملیاتی متمرکز است.

 

نقاط قوت و ضعف ساختار بوروکراسی حرفه‌ای:

نقاط قوت:

  • وظایف تخصصی با کارایی زیاد انجام می‌شود و درعین حال متخصصان از استقلال و آزادی عمل برخوردارند.

نقاط ضعف:

  • تاکید بر واحدهای فرعی( همانند بوروکراسی ماشینی) موجب تعارض بین واحدها می‌شود.
  • هرکدام از بخشهای حرفه‌ای هدفهای خاص خود را تعقیب میکنند و آن را برتر از اهداف کل سازمان می‌دانند.

تفاوت بوروکراسی ماشینی با بوروکراسی حرفه‌ای:

در هردو بوروکراسی ماشینی و حرفه‌ای متخصصان در اتخاذ تصمیمها تابع قوانین و مقررات بوده و این امر آزادی عمل آنها را محدود می‌سازد. تنها تفاوت در این است که در بوروکراسی حرفه‌ای قوانین به‌وسیله خود متخصصان وضع می‌شود. حال اگر استانداردهای حرفه‌ای و اصول اخلاقی غیر منعطف باشند مانع اثربخشی سازمان خواهند بود.

چه موقع از بوروکراسی حرفه‌ای استفاده می‌کنیم؟

   در مواردی که سازمان بزرگ باشد،‌محیط پیچیده و باثبات باشد و تکنولوژی تکراری نهادی شده و از طریق حرفه‌ای گرایی وجود داشته باشد.

سایت سبز فایل بزرگترین و جامع ترین سایت مرجع فروش و دانلود پایان نامه های مقطع کارشناسی ارشد می باشد. هزاران فایل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروپوزال ، پروژه دانشجویی و گزارش سمینار با فرمت word (پسوند doc یا docx) و قابل ویرایش با امکان دانلود رایگان دمو (فهرست و فصل اول همه پایان نامه ها در سایت به صورت رایگان در دسترس است تا کاملا با محتویات آن آشنا شوید) سایت سبز فایل امکان خرید پایان نامه را برای دانشجویان و محققان محترم برای استفاده در تحقیقات فراهم نموده است. برای پیدا کردن پایان نامه مورد نظرتان عبارت مورد نظر خودتان را در کادر زیر جستجو کنید:
در ضمن برای راحتی دسترسی ، عناوین همه فایل های مربوط به هر رشته را در یک صفحه گردآوری کره ایم. برای دسترسی به رشته مورد نظرتان از منوی بالای سایت وارد شوید.