متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مدیریت

پردیس بین المللی ارس

گروه مدیریت

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته مدیریت اجرایی

 عنوان

نقش تعدیل کننده سرمایه فکری بر رابطه بین سرمایه اجتماعی و ظرفیت نوآوری در صنعت داروسازی ایران

استاد مشاور

دکتر داود بهبودی

دی 1392

 برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده:

سرمایه‌های فکری، سرمایه اجتماعی و ظرفیت نوآوری مهم‌ترین منابع خلق ارزش در سازمان‌ها هستند که می‌توانند کلیدی برای دستیابی به مزیت رقابتی پایدار به شمار روند. هدف اصلی تحقیق، بررسی نقش و اهمیت توجه به سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری در رابطه با ارتقای ظرفیت نوآوری در شرکت‌های فعال تولید دارو در کشور می‌باشد. بر این اساس پس از مروری جامع بر تحقیقات انجام گرفته مرتبط با موضوع، داده‌های مربوط به متغیرهای پژوهش که از طریق پرسشنامه به دست آمده از 80 شرکت فعال تولید دارو در سال 1392 جمع‌آوری و با بهره گرفتن از روش معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از مدل پژوهش بیانگر وجود یک ارتباط معنادار بین ابعاد سرمایه اجتماعی و هم‌چنین سرمایه فکری با ظرفیت نوآوری در شرکت‌های فعال تولید دارو در داخل کشور می‌باشد. همچنین تمامی فرضیه های پژوهش با ضریب اطمینان 95 درصد تایید شدند. نتایج مربوط به تحلیل عاملی تاییدی نیز نشان داد که بیشترین ضریب همبستگی  بین مولفه ظرفیت نوآوری و بعد ساختاری سرمایه اجتماعی با ضریب همبستگی 0.88 است. همچنین کمترین ضریب همبستگی بین  سرمایه فکری و بعد شناختی سرمایه اجتماعی با مقدار ضریب همبستگی 0.63مشاهده شد.

 

 

عناوین ……………………………………………………………………………………………………………………………………. صفحات

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………….. .. 2

1-2  بیان مسئله………………………………………………………………………………….. .. 2

1-3 ضرورت و اهمیت تحقیق………………………………………………………………… .. 4

1-4 اهداف اساسی تحقیق…………………………………………………………………….. .. 5

1-5 سوالات تحقیق………………………………………………………………………………….. .. 6

1-6 فرضیه‌های تحقیق…………………………………………………………………………… .. 6

1-7 مدل تحقیق………………………………………………………………………………………. .. 7

1-8 روش تحقیق………………………………………………………………………………………. .. 7

1-8-1 نوع تحقیق و روش گردآوری داده‌ها………………………………. 7

1-8-2 ابزار و شیوه گردآوری اطلاعات……………………………………… 8

1-8-3 نحوه سنجش متغیرها و گردآوری داده‌ها……………………… 8

1-8-4 روایی و پایایی وسیله اندازه گیری………………………….. 8

1-8-5 قلمرو تحقیق…………………………………………………………………………. 9

1-8-6 جامعه و نمونه آماری……………………………………………………….. 9

1-8-7 روش تجزیه و تحلیل داده‌ها……………………………………………. 9

1-9 متغیرهای تحقیق و تعریف عملیاتی آن‌ها…………………………….. .. 10

1-10 ساختار تحقیق……………………………………………………………………………… .. 11

 

فصل دوم: پیشینه‌ی پژوهش

2-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………. 14

2-2 سرمایه اجتماعی……………………………………………………………………….. 14

2-2-1 تقسیم بندی انواع سرمایه…………………………………………….. 14

2-2-2 سرمایه اجتماعی: ظهور…………………………………………………… 15

2-2-3 سرمایه اجتماعی: دیدگاه‌ها و تعاریف………………………. 17

2-2-4 ابعاد سرمایه اجتماعی…………………………………………………… 21

2-2-5 اهمیت مطالعه سرمایه اجتماعی در سازمان……………… 25

2-3 سرمایه فکری………………………………………………………………………………….. .. 27

2-3-1 ابعاد سرمایه فکری………………………………………………………….. 31

2-3-2 اهمیت مطالعه سرمایه فکری در سازمان……………………. 39

2-4 ظرفیت نوآوری: دیدگاه‌ها و تعاریف……………………………………… .. 42

2-4-1 مدل‌های سنجش ظرفیت نوآوری………………………………………….. 44

2-4-2 اهمیت مطالعه ظرفیت نوآوری در سازمان………………….. 46

2-4-3 پیشینه تجربی ظرفیت نوآوری………………………………………… 48

2-5 پیشینه تجربی پژوهش………………………………………………………………. 50

2-5-1 پیشینه تجربی سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری…….. 50

2-5-2 پیشینه تجربی سرمایه اجتماعی و ظرفیت نوآوری……… .. 51

2-5-3 پیشینه تجربی سرمایه فکری و ظرفیت نوآوری…………. 54

2-6 خلاصه فصل…………………………………………………………………………………….. 55

 

فصل سوم: روش‌شناسی

3-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………. 59

3-2 روش تحقیق…………………………………………………………………………………… 59

3-3 محدوده‌ی  زمانی پژوهش………………………………………………………….. 60

3-4 قلمرو مکانی پژوهش…………………………………………………………………….. .. 60

3-5 جامعه آماری………………………………………………………………………………. 60

3-5-1 نمونه آماری……………………………………………………………………….. 61

3-6 ابزار جمع‌آوری اطلاعات……………………………………………………………… .. 62

3-7 روش گردآوری داده‌ها………………………………………………………………….. .. 62

3-8 اعتبار و روایی ابزار سنجش…………………………………………………… .. 63

3-9 روش‌های آماری برای تجزیه و تحلیل داده‌ها……………………… .. 63

3-10 مدل مفهومی پژوهش…………………………………………………………………. 66

3-11 متغیرهای پژوهش……………………………………………………………………… 67

3-12 خلاصه فصل…………………………………………………………………………………… 68

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها

4-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………. 71

4-2 تحلیل‌های آماری توصیفی………………………………………………………… 71

4-2-1 بررسی اطلاعات دموگرافیک………………………………………………. 71

4-2-2 بررسی توزیع فراوانی متغیرهای پژوهش……………………. 76

4-3 تحلیل‌های تک متغیره………………………………………………………………. 79

4-3-1 سنجش گویه‌های بعد ساختاری سرمایه اجتماعی…………. 79

4-3-2 سنجش گویه‌های بعد شناختی سرمایه اجتماعی…………… 81

4-3-3 سنجش گویه‌های بعد رابطهای سرمایه اجتماعی…………. 82

4-3-4 سنجش گویه‌های سرمایه فکری………………………………………….. 84

4-3-5 سنجش گویه‌های ظرفیت نوآوری………………………………………… 88

4-4 آزمون نرمال بودن داده‌ها……………………………………………………….. .. 90

4-5 تحلیل‌های دو متغیره:…………………………………………………………….. 90

4-5-1 ارتباط بین سرمایه اجتماعی، سرمایه فکری و ظرفیت نوآوری                     90

4-5-2 ارتباط بین بعد ساختاری با سرمایه فکری و ظرفیت نوآوری            91

4-5-3 ارتباط بین بعد شناختی با سرمایه فکری و ظرفیت نوآوری  92

4-5-4 ارتباط بین بعد رابطه‌ای با سرمایه فکری و ظرفیت نوآوری                        92

4-6 تحلیل عاملی (تأییدی) …………………………………………………………….. .. 93

4-6-1 تخمین استاندارد مدل……………………………………………………… 95

4-6-2 مدل T-values…………………………………………………………………………… 95

4-7 آزمون مدل پژوهش:…………………………………………………………………… 99

4-7-1 مدل مفهومی:……………………………………………………………………….. 99

4-7-2 بررسی شاخص‌های مدل………………………………………………………… 101

4-7-3 تخمین استاندارد مدل……………………………………………………. 101

4-7-4 مدل T-values…………………………………………………………………………. 103

4-8 آزمون فرضیه‌های پژوهش……………………………………………………………… .. 104

4-9 خلاصه فصل…………………………………………………………………………………… 111

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1 مقدمه………………………………………………………………………………………….. 113

5-2 مروری بر چارچوب کلی تحقیق…………………………………………………… .. 113

5-3 یافته‌های پژوهش……………………………………………………………………… 114

5-3-1 یافته‌های حاصل از تحلیل‌های تک متغیره……………………… .. 114

5-3-2 یافته‌های حاصل از تحلیل‌های دو متغیره……………………… .. 115

5-3-3 یافته‌های حاصل از تحلیل‌های چند متغیره و آزمون فرضیه‌ها                        115

5-4 بحث و نتیجه‌گیری……………………………………………………………………. 116

5-5 پیشنهادهای پژوهش…………………………………………………………………. 121

5-5-1 پیشنهادهای کاربردی……………………………………………………… 121

5-5-2 پیشنهاد برای پژوهش‌های آتی………………………………………. 122

5-6 محدودیت‌های تحقیق…………………………………………………………………. 122

5-7 خلاصه فصل…………………………………………………………………………………… 123

 

منابع و مآخذ

6-1 منابع فارسی:………………………………………………………………………….. 125

6-2 منابع انگلیسی:……………………………………………………………………… 127

 

پیوست‌ها

7-1 آزمون‌های پارامتریک………………………………………………………………….. .. 141

7-2 آزمون‌های ناپارامتریک………………………………………………………… 141

7-3 خروجی تحلیل عاملی تاییدی……………………………………………….. 144

7-4 خروجی مدل مفهومی اول………………………………………………………… 144

7-5 خروجی مدل مفهومی دوم………………………………………………………… 145

7-6 خروجی‌های مربوط به ضریب آلفای کرونباخ………………………….. .. 146

7-7 پرسشنامه………………………………………………………………………………………… .. 147

1-1   مقدمه

در اقتصاد قرن حاضر، مدل­های توسعه بر پایه دانش و نوآوری بنا شده است. در واقع نوآوری از عوامل کلیدی موفقیت سازمانی محسوب می­شود که قادر به خلق مزیت­های تکنولوژیکی است و سازمان را برای مواجهه با موانع پیش­روی اجرای استراتژی­های رقابتی و دیگر چالش­های استراتژیکی مهیا می­ کند. به عبارت بهتر تغییر ماهیت محیط تجاری به اقتصاد رقابتی، دیگر همچون گذشته بر دارایی­های مشهود تاکید نمی­ کند بلکه دارایی­های دانش محوری همچون تکنولوژی، اطلاعات، دانش سازمانی و نوآوری مورد توجه هستند که سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری این بستر را برای توسعه اقتصادی و توسعه تکنولوژیکی فراهم می­آورند. سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری در واقع با ایفای نقش کاتالیزوری خود سازمان را در رسیدن به اهداف خود یاری می­رسانند.

تحقیق حاضر تلاش می­ کند با بررسی ابعاد سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری و همچنین تجزیه و تحلیل ارتباط این دو سرمایه با ظرفیت نوآوری مدیران را در امر تصمیم گیری یاری رساند.

در این فصل از تحقیق با توجه به موضوع، به طور خلاصه بیان مسئله، ضرورت انجام تحقیق، فرضیه­ها، اهداف و روش پژوهش پرداخته و در نهایت تعاریف عملیاتی متغیرهای پژوهش ارائه می­گردد. در واقع هدف از این فصل ارائه دیدی کلی در خصوص چیستی و چگونگی اجرای پژوهش است تا با ارائه یک نقشه کلی به خواننده، زمینه درک سایر فصول فراهم گردد.

1-2   بیان مسئله

در اقتصاد چند دهه گذشته منظور از ثروت بنگاه صرفا دارایی­های مشهود بنگاه بود. اما اکنون تعیین کننده توان رقابتی یک بنگاه، دارایی­های دانشی و نامشهود می­باشد. حال منابع نامشهود از چنین اهمیتی برخوردار شده ­اند که روند سرمایه ­گذاری بر روی این دارایی­ها نسبت به دارایی­های مشهود رشد بیشتری داشته است. به طوری که در سال 2002، 75% از ارزش شرکت براساس دارایی­های نامشهود آن سازمان بود (کاپلان و نورتن[1]، 2003).  بنابراین شرکت­ها ملزم به شناسایی و مدیریت دارایی­های نامشهود به منظور بهبود و ارتقا مستمر آنها و دستیابی به عملکردی بهینه می­باشند (بونتیس[2]، 1998). امروزه مدیران با چالش­های محیطی متعددی مواجه هستند. اگر بستری برای شکوفایی دانش ضمنی موجود در ذهن افراد به دانش صریح فراهم نباشد و این دانش در سازمان به اشتراک گذاشته نشود نمی­توان انتظار داشت که مدیران پاسخی درخور به محیط رقابتی و پویای امروز داشته باشند.

سازمان­ها نیازمند نوآوری برای کسب مزیت رقابتی پایدار هستند. و ظرفیت نوآوری از اساسی­ترین ویژگی­های سازمانی جهت دستیابی به مزیت رقابتی است. بنابراین شناسایی عوامل محرک ظرفیت نوآوری نقش بسزایی در این زمینه خواهد داشت.

بسیاری از مطالعات نشان می­ دهند که سرمایه اجتماعی [3]می ­تواند محرکی برای کسب دانش، منابع، فناوری، ترویج یادگیری سازمانی و در نهایت تسهیل کننده­­ی نوآوری برای سازمان­ها باشد (برت[4]، 2000). از آنجا که سرمایه اجتماعی در حوزه مدیریت رفتار و فرهنگ سازمانی جای دارد، دستیابی به سازمانی نوآور از این رهگذر دور از انتظار نیست. همچنین سرمایه اجتماعی می ­تواند به سازمان­ها در خلق و تسهیم دانش کمک بسیاری کند (ناهاپیت و گوشال[5]، 1998). و با ایجاد اعتماد و همکاری بین بخش­های مختلف بنگاه و تعامل با سرمایه­های خارج از سازمان می ­تواند مشوقی برای نوآوری شود. توانمندی یک موسسه در سرمایه فکری بنگاه نهفته است که به سازمان قدرت رقابت می­بخشد (قلیچ لی و مشبکی، 1385). فرآیند نوآوری نیازمند باور و حمایت سیستم سازمانی است. یعنی ایجاد شرایطی که ایده های نو و تجارب تازه قدرت باروری داشته باشند. از جمله دیگر مزایای ارزیابی سرمایه­های فکری در سازمان می­توان به شناسایی و تعیین دارایی­های نامشهود، تشخیص الگوهای جریان دانش در سازمان، اولویت بندی مباحث کلیدی دانش، تسریع یادگیری سازمانی و ایجاد فرهنگ عملکردگرا اشاره نمود (فقیهی و فیضی، 1385) که وجود عوامل مذکور در ایجاد جوی برای تبلور نوآوری سازمانی بی­تاثیر نخواهد بود.

از موضوعات مهم در بعد سازمانی نوآوری، ظرفیت بنگاه است که مجموعه ­ای از منابع، شایستگی­ها و دانش است. که بررسی آن امکان ارزیابی پتانسیل هر بنگاه، مقایسه آن با رقبا جهت اخذ تصمیمات استراتژیک، سرمایه گذاری­های هدفدار، انتخاب تکنولوژی مناسب و مدیریت اثربخش را فراهم می­ کند. ظرفیت نوآوری بنگاه تنها به بخش تحقیق و توسعه داخلی بستگی ندارد بلکه به بخش تولید، بازاریابی، مدیریت مالی و دیگر بخش­ها نیز وابسته است (ناجی میدانی و عربشاهی، 1391). برای بهبود کارایی همکاری بین بخش­ها و اعطای دید بلند­مدت به کارکنان، بنگاه نیازمند یک سرمایه اجتماعی قوی می­باشد. با افزایش ذخیره سرمایه اجتماعی در سازمان تمایل کارکنان به تبادل دانش و اطلاعات، یادگیری دانش روز و نیز موفقیت تیم­ها و گروه­های کاری افزایش می­یابد که می ­تواند منجر به بهره­ گیری از ظرفیت نوآوری گردد (پرندی، 1388).

پژوهش حاضر باتوجه به اهمیت نوآوری از جنبه سازمانی که رشد و بالندگی سازمان، رضایت شغلی کارکنان، ارتقا بهره­وری سازمان، افزایش کمیت وکیفیت تولیدات، کاهش هزینه­ها، ضایعات و اتلاف منابع را در پی دارد (آقاداود و همکاران، 1389) و درک این واقعیت که سرمایه فکری و سرمایه اجتماعی می­تواند منجر به نوآوری در سطح سازمان شود انجام گرفته است.  هدف اصلی این تحقیق بررسی نقش و اهمیت سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری در رابطه با ارتقای ظرفیت نوآوری در صنایع دارویی کشور می­باشد. دلیل انتخاب جامعه آماری از صنعت داروسازی، قرار گرفتن شرکت­های این صنعت در سازمان­های با تکنولوژی بالا می­باشد. از ویژگی­های این شرکت­ها چرخه عمرکوتاه، برخورداری از کارکنانی با سطح بالای تخصص و ریسکی بودن است. و همچنین نسبت به شرکت­های با تکنولوژی سطح پایین با رشد یا افول سریع روبرو می­شوند. دلیل دیگر آن که صنعت دارویی کشور دیگر همچون گذشته وابسته به حمایت ها­ی دولتی و صرفا تولید داروهای ژنریک نیست. و تغییرات محیطی که مهمترین آنها تغییر سیاست­ها و مقررات دولتی است توانسته برای شرکت­های دارویی فرصت سازی در جهت دستیابی به مزیت رقابتی پایدار و ایجاد تمایز نماید. صنعت استراتژیک داروسازی ایران نیازمند اتخاذ تدابیری اصولی­تر به منظور کسب سهم بازار جهانی و تامین نیازهای دارویی داخلی می­ باشد. که امیدواریم این پژوهش بتواند ما را در رسیدن به این هدف یاری نماید.

1-3   ضرورت و اهمیت تحقیق

امروزه مدیریت سرمایه­های فکری در هر سازمانی تعیین کننده­ بقای آن سازمان است. و مدیریت موثر آن در گرو سرمایه اجتماعی است. شرکت های دارویی نیز در یک محیط تکنولوژیک و مبتنی بر دانش فعالیت می­ کنند. که از ویژگی­های بارز این صنعت به وجود سرمایه فکری می­توان اشاره کرد. نکته قابل تامل آنکه ترکیبی از سه عنصر سرمایه فکری یعنی سرمایه انسانی، ساختاری و مشتری در کنار هم در صنعت ذکر شده قابل مشاهده و اندازه گیری هستند.

این صنعت عمدتا یک انتخاب اصلح برای تجزیه و تحلیل سرمایه فکری قلمداد می­شود. زیرا این صنعت به دارایی­های نامشهود خود در راستای خلق نوآوری وابسته است. بنابراین به مطالعه­ دو رکن کلیدی و اساسی دارایی های نامشهود یعنی سرمایه فکری و سرمایه اجتماعی پرداختیم تا تاثیر آن را بر روی ظرفیت نوآوری در این صنعت که صنعتی با تحقیقات فشرده، محیطی تکنولوژیک و متکی بر نوآوری است؛ درک کنیم.

از دیگر دلایل ضرورت تحقیق می­توان به سرمایه گذاری­های کلان با بازده طولانی مدت در صنعت داروسازی اشاره کرد که مدیران را نیازمند دانش کافی و مناسب در جهت تضمین سرمایه گذاری­ها می­نماید. همچنین حضور کادری مجرب از کارمندان متخصص و اهمیت مالکیت اختراعات و اکتشافات در این صنعت وجود بستری سرشار از اعتماد و همکاری را ضرورت می بخشد. سرمایه اجتماعی با دو مولفه­ی اساسی همکاری و اعتماد به عنوان یک تسهیل کننده­ جریان دانش موجب تسهیل فرایند نوآوری می­گردد. همچنین صنعت داروسازی متکی به فناوری­های تخصصی و پیچیده است که نیازمند دسترسی به افراد هدف، سرعت بالای تبادل اطلاعات و هزینه های پایین بازیابی اطلاعات و نیز تعاملات گسترده است تا بدین وسیله بتواند گوی رقابت را از رقبای خود برباید. شرکت­ها برای نوآور بودن نیازمند تعامل با محیط خود هستند. که سرمایه اجتماعی (بعد ساختاری) از طریق تسهیم اطلاعات که شالوده نوآوری است؛ این امر را تسهیل می کند. همانطور که یودنت (2005) نتیجه میگیرد، میتوان گفت سرمایه اجتماعی تاثیری افزایشی بر قابلیت های نوآوری دارد.

نوآوری منجر به مزیت رقابتی، بهبود عملکرد سازمانی، کسب سهم بازار، دسترسی به بازارهای جدید و کاهش هزینه های تولید می گردد که هر کدام از این عوامل به تنهایی آنقدر در اقتصاد امروز دارای اهمیت هستند که می توانند ضرورت انجام هر پژوهشی را به اثبات برسانند.

1-4   اهداف اساسی تحقیق

اهداف اصلی:

  1. مطالعه و بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی سازمان بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران
  2. مطالعه و بررسی تاثیر سرمایه فکری بر رابطه ی سرمایه اجتماعی و ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران

اهداف فرعی:

  1. بررسی اثر بعد ساختاری سرمایه اجتماعی بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران
  2. بررسی اثر بعد شناختی سرمایه اجتماعی بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران
  3. بررسی اثر بعد رابطه ای سرمایه اجتماعی بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران

1-5   سوالات تحقیق

سوالات اصلی :

  1. سرمایه اجتماعی چه تاثیری بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران دارد؟
  2. سرمایه فکری تا چه اندازه­ای رابطه میان ابعاد سه گانه سرمایه اجتماعی (ابعاد ساختاری، شناختی و رابطه­ای) و ظرفیت نوآوری را تعدیل می­ کند؟

سوالات فرعی:

  1. بعد ساختاری سرمایه اجتماعی چه تاثیری بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران دارد؟
  2. بعد شناختی سرمایه اجتماعی چه تاثیری بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران دارد؟
  3. بعد رابطه ای سرمایه اجتماعی چه تاثیری بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران دارد؟

1-6   فرضیه های تحقیق

فرضیات اصلی:

: H1 سرمایه اجتماعی بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران تاثیر مثبت و معنی­داری دارد.

:H2 سرمایه فکری بر رابطه­ بین سرمایه اجتماعی و ظرفیت نوآوری تاثیر مثبت و معنی داری دارد.

فرضیات فرعی:

H1a: بعد ساختاری سرمایه اجتماعی بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران تاثیر مثبت و معناداری دارد.

H1b: بعد شناختی سرمایه اجتماعی بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران تاثیر مثبت و معناداری دارد.

H1c:  بعد رابطه ای سرمایه اجتماعی بر ظرفیت نوآوری در صنایع داروسازی ایران تاثیر مثبت و معناداری دارد.

H2a: سرمایه فکری بر رابطه بین بعد ساختاری سرمایه اجتماعی و ظرفیت نوآوری تاثیر مثبت و معناداری دارد.

H2b: سرمایه فکری بر رابطه بین بعد شناختی سرمایه اجتماعی و ظرفیت نوآوری تاثیر مثبت و معناداری دارد.

H2c: سرمایه فکری بر رابطه بین بعد رابطه­ای سرمایه اجتماعی و ظرفیت نوآوری تاثیر مثبت و معناداری دارد.

1-7   مدل تحقیق

باتوجه به مباحث تئوریک و پیشینه پژوهش­های انجام گرفته و نیز با در نظر گرفتن فرضیات پژوهش مدل مفهومی ذیل پیشنهاد می­گردد.

1-8   روش تحقیق

1-8-1                       نوع تحقیق و روش گردآوری داده­ها

از نظر جمع­آوری اطلاعات، پژوهش حاضر می ­تواند در زمره تحقیقات مقطعی باشد زیرا داده­ ها در یک مقطع زمانی گردآوری شده است. و از نظر هدف، پژوهش فعلی از نوع تحقیقات کاربردی است. زیرا محقق به دنبال تعمیم یافته­ها به حوزه پژوهش است و هدف پژوهش ارائه یک بازده عملی و نتیجه کاربردی است. در مجموع پژوهش از نوع پژوهش­های توصیفی و از شاخه پیمایشی است چرا که در این نوع پژوهش­ها نمونه­ای منتخب از جامعه مطالعه می­شود.

در کلی­ترین تقسیم­بندی، روش تحقیق را کتابخانه­ای و میدانی در نظر گرفته­اندکه در حال حاضر از هر دو این روش­ها استفاده شده است. بر این اساس ابتدا جوانب و موضوعات مطالعاتی مربوط به مرور ادبیات موضوعی تحقیق، مورد بررسی و تشریح قرار گرفت و سپس با بهره گرفتن از مطالعات میدانی  به جمع آوری داده­ ها و اطلاعات پرداخته شد.

1-8-2                        ابزار و شیوه گردآوری اطلاعات

در پژوهش حاضر با توجه به کارایی بیشتر پرسشنامه در تحقیقات مدیریتی قابل انجام در ایران (آذر، 1373)، بیشترین داده ها و اطلاعات لازم جهت تجزیه و تحلیل سوالات و آزمون فرضیات از طریق پرسشنامه جمع­آوری شده است (مقیمی، 1380). به عبارتی در این تحقیق روش گردآوری اطلاعات و داده­ ها پرسشنامه، کتب، پایان نامه­ها، مقالات و اینترنت بوده است.

1-8-3                     نحوه سنجش متغیرها و گردآوری داده ها

در پرسشنامه مورد استفاده پژوهش که از ادغام و تلخیص پرسشنامه­های سرمایه اجتماعی سازمان مقیمی (1391)، سرمایه فکری بونتیس (1998) و ظرفیت نوآوری صنوبر و همکاران (1390) طراحی شده است با مقیاس پنج گزینه­ای لیکرت نگرش پاسخگویان نسبت به متغیرهای تحقیق مورد اندازه گیری قرار گرفته است. در هر شرکت تولید دارویی منتخب علاوه بر مدیر عامل، کارشناس بخش تحقیق و توسعه، تولید، بازاریابی و منابع انسانی که تخصص و تجربه لازم برای اظهار نظر در حوزه فناوری (ظرفیت نوآوری) و مدیریت رفتار سازمانی (سرمایه فکری و سرمایه اجتماعی) را دارند مورد نظرخواهی از طریق پرسشنامه قرار گرفته اند.

1-8-4                     روایی و پایایی وسیله اندازه گیری

اعتبار سنجش بستگی به تطابق مفهوم با معرف­های تجربی سنجش آن دارد، اصلی­ترین روش آزمون اعتبار، بررسی دقیق سنجه مفهوم در پرتو معنای آن و طرح این پرسش جدی است که آیا این ابزار سنجش واقعاً مفهوم مورد نظر را می­سنجد یا نه (بیکر، 1382). به این منظور در این تحقیق از اعتبار صوری استفاده شده است. در ضمن از آنجا که پرسشنامه این پژوهش پیش ساخته بود و بارها توسط محققین دیگر مورد استفاده قرار گرفته بود انتظار می­رود از روایی مورد نیاز برخوردار باشد.  به جهت ارزیابی اعتبار محتوای، پرسشنامه­ها به­وسیله 6 نفر از اساتید دانشگاه تبریز و سازمان مدیریت صنعتی و 3 نفر از خبرگان صنعت دارویی مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین جهت اندازه­گیری روایی سازه پرسشنامه ازتحلیل عاملی تائیدی استفاده شده است.

در این پژوهش از روش ثبات درونی به وسیله محاسبه آلفای کرونباخ جهت تعیین پایایی آزمون استفاده شده است. که به این منظور یک نمونه اولیه در 6 شرکت دارویی توزیع ­شده است. پایایی یک ابزار یعنی اینکه تا چه حد آن ابزار داده­های دقیق و درستی را استخراج می­ کند و در طول زمان با ثبات است و نتیجه­های همسان به دست می­دهد (خاکی، 1391).

1-8-5                      قلمرو تحقیق

قلمرو مکانی پژوهش: قلمرو مکانی تحقیق حاضر شرکت­های داروسازی کشور ایران در نظر گرفته شده است.

محدوده زمانی پژوهش: این پژوهش با بهره گرفتن از داده های مربوط به سال 1392 انجام شده است.

1-8-6                     جامعه و نمونه آماری

جامعه آماری تحقیق حاضر شرکت­های فعال تولید دارویی کشور در نظر گرفته شده است. هم­اکنون براساس اطلاعات گرفته شده از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت کشور همچنین سازمان غذا و دارو و سندیکای داروسازی، در100 کارخانه داروسازی در کشور انواع اقلام دارویی تولید می­شود.

در این پژوهش نمونه گیری   به صورت تصادفی ساده است و به منظورتعیین حجم نمونه، از فرمول کوکران استفاده شده است. با بهره گرفتن از فرمول کوکران حجم نمونه برابر با 80 بنگاه برآورد شده است. در هر واحد تولید دارو 5 مدیر یا کارشناس از بخش­های تحقیق و توسعه، تولید، بازاریابی، منابع انسانی و مدیرعامل پاسخگوی پرسشنامه بوده ­اند. برای رفع اثرات پرسشنامه­های ناقص و پاسخ داده نشده، حدود 20 درصد حجم نمونه برآورد شده پرسشنامه­ی اضافی توزیع شد و در نهایت 286 پرسشنامه جهت تجزیه و تحلیل داده­ ها انتخاب شد.

1-8-7                      روش تجزیه و تحلیل داده­ها

به طور کلی پژوهش حاضر به پردازش داده­ ها در سه سطح می ­پردازد که عبارتند از: تحلیل تک متغیره، تحلیل دو متغیره و تحلیل چند متغیره. در ابتدا متغیرها یک به یک مورد بررسی قرار می­گیرند و روابط بین متغیرها مدنظر نیست، که در این مرحله شاخص­های مرکزی و پراکندگی مورد بررسی قرار گرفته­اند و تصویری از جامعه پژوهش به دست آمده است؛ و در مرحله بعدی برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از تحلیل دو متغیره با بهره گرفتن از آزمون پیرسون انجام گرفته است. برای بررسی روایی سازه­ای و نیز ساختاری متغیرهای تحقیق، شیوه­ای آماری تحلیل عاملی مورد استفاده قرار گرفته است. از تکنیک تحلیل مسیر نیز در پردازش چند متغیره­ها استفاده کرده­ایم. مدل مفهومی تحقیق از طریق مدل یابی معادلات ساختاری و شاخص­های آماری میزان تبیین مدل بررسی شده است. که بدین منظور از نرم افزار لیزرل که نرم افزار شناخته شده اجرای مدل­های معادلات ساختاری می­باشد، استفاده شده است. تحلیل معادلات ساختاری امکان الگوسازی بر اساس متغیرهای مکنون و متغیرهای مشهود را به طور همزمان فراهم می­سازد که باتوجه به متغیرهای تحقیق بسیار کارآ و متناسب می باشد (سنجری، 1388).

1-9   متغیرهای تحقیق و تعریف عملیاتی آنها

متغیر سرمایه اجتماعی متغیر مستقل پژوهش است که تاثیر آن بر روی متغیر وابسته ظرفیت نوآوری مورد بررسی قرار گرفت. متغیر تعدیل­گر سرمایه فکری نیز رابطه میان متغیر مستقل و وابسته را تعدیل می­نماید.

سرمایه اجتماعی: در این پژوهش سرمایه اجتماعی برآیند ابعاد ساختاری، شناختی و رابطه­ای است که از طریق پرسشنامه­ی حاوی عناصر همکاری، اعتماد، ارزش­ها، اهداف و داستان­های مشترک، ارتباطات بهینه در یک ساختار تسهیل کننده ارتباط در صنعت داروسازی ایران ارزیابی شده است.

بعد ساختاری: عنصر ساختاری سرمایه ی اجتماعی اشاره به الگوی کلی تماس­های بین افراد دارد یعنی، کارکنان به چه کسانی و چگونه دسترسی دارند. که در پژوهش حاضر با مولفه های روابط شخصی گرم، ارتباطات کاری خوب و زیاد و ساختار ارتباطی تسهیل کننده مورد بررسی قرار گرفته است.

بعد شناختی: به علائم و ابزارهای ارتباطی موجود در سازمان اشاره دارد. که در پژوهش حاضر با مولفه­های ارزش­ها و اهداف مشترک و شناخت و همکاری براساس حکایات مشترک ارزیابی شده است.

بعد رابطه­ای: این بعد به ارتباطات متقابل کارکنان و به شدت این ارتباطات اشاره دارد. که در پژوهش حاضر با مولفه­های روابط مبتنی بر اعتمادمتقابل،  همکاری به عنوان یک الزام و تعهدات و انتظارات ارزیابی شده است.

سرمایه فکری: در این پژوهش سرمایه فکری برآیند سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه مشتری است که از طریق پرسشنامه­ی حاوی عناصر متشکل از سطح ایده آل شایستگی کارکنان، همکاری تیمی و تلاش جمعی برای تمایز از رقبا، یادگیری کارکنان از یکدیگر و رضایت کارکنان از سازمان همچنین بهره­مندی از فرهنگ حامی، رویه­ ها و سیستم­های تسهیل کننده نوآوری و همکاری و نیز داشتن سهم بازار و توجه به خواسته­ های مشتریان در صنعت داروسازی ایران ارزیابی شده است.

ظرفیت نوآوری: توانایی و قابلیت بنگاه در بهره ­برداری از فرصت­های نوآوری که ریشه در ساختار، فرایندها و سیستم سازمانی دارد که در نهایت می ­تواند منجر به نوآوری در محصول یا فرآیندهای سازمان شود و همچنین موجب بهبود فعالیت­های بخش تحقیق و توسعه گردد. که در این مطالعه با مولفه­های تجهیزات تولید، فرآیند تولید و توزیع جدید، ایجاد محصول جدید و مخارج بخش تحقیق و توسعه مورد بررسی قرار گرفته است.

1-10  ساختار تحقیق

این تحقیق در پنج فصل ارائه شده است. فصل اول شامل کلیات تحقیق، فصل دوم دربرگیرنده­ی بررسی منابع و پیشینه نظری و پژوهشی مرتبط با تحقیق است. فصل سوم، روش شناسی تحقیق و فصل چهارم، تجزیه و تحلیل آماری داده­های جمع آوری شده و در نهایت فصل پنجم شامل نتیجه گیری، ارائه یافته­ها و بحث در رابطه با یافته­ها می­باشد. در شکل 1- 2 به طور کلی مباحثی که هر فصل از پژوهش به آنها پرداخته است، در قالب یک طرح کلی نشان داده شده است.

[1] Kaplan & Norton

[2] Bontis

[3] Social Capital

[4] Burt

[5] Nahapiet & Ghoshal

تعداد صفحه :179

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  serderehi@gmail.com