پایان نامه رشته حسابداری

به نام خدا

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات کرمانشاه

 

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته حسابداریM.A

 

عنوان:

مطالعه تاثیر ریسک عملیاتی و ریسک بازار بر سرمایه درگردش

پاییز 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

:

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

فهرست مطالب

                                                                               

چکیده                                                                                                            1

 

فصل اول کلیات پژوهش

1-1- مقدمه2
1-2     بیان مسأله3
1-3- اهمیت وضرورت پژوهش4
1-4- اهداف پژوهش5
1-4-1- هدف کلی5
1-4-2- اهداف ویژه5
1-4-3- اهدف کاربردی5
1-5- فرضیه­ های پژوهش6
1-6- تعریف واژه ها و اصطلاحات فنی و تخصصی6
1-6-1- ریسک عملیاتی6
1-6-2- ریسک بازار6
1-6-3- مدیریت سرمایه درگردش6
1-6-4- سیاست های سرمایه درگردش7
1-6-5- چرخه نقدینگی8
1-7- متغیرهای مورد بررسی در قالب یک مدل مفهومی و شرح چگونگی بررسی اندازه گیری متغیرها

 

9
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش 
2-1- مقدمه12
2-2- مبانی نظری14
   2-2-1- ریسک عملیاتی

   2-2-2- مفهوم ریسک

   2-2-3- ظهور بحث ریسک­

   2-2-4- مهمترین ریسک­ها

   2-2-5- ریسک­های عملیاتی

   2-2-6- رویدادهای موثر در بروز ریسک عملیاتی

14

15

16

16

17

18

        2-2-6-1- رویدادهای مربوط به فرآیندها و روش­ها18
        2-2-6-2- رویدادهای مربوط به درون سازمان19
        2-2-6-3- رویدادهای مربوط به اختلالات کاری و نواقص سیستم19
        2-2-6-4- رویدادهای مربوط به خارج از موسسه19
   2-2- 7- ریسک بازار

        2-2-7-1- مهمترین انواع ریسک بازار

2-2-8- سیاست­های سرمایه درگردش

20

21

22

        2-2-8-1- استراتژی دارائی­های جاری  23
                2-2-8-1-1- استراتژی محافظه کارانه(در مدیریت دارائی­های جاری)22
                2-2-8-1-2- استراتژی جسورانه(در مدیریت دارائی­های جاری)23
        2-2-8-2- استراتژی بدهی­های جاری23
                2-2-8-2-1- استراتژی محافظه کارانه(در مدیریت بدهی­های جاری)23
                2-2-8-2-2- استراتژی جسورانه(در مدیریت بدهی­های جاری)

2-2-9- مدیریت سرمایه درگردش

24

24

   2-2-9- سیاست­های مطلوب در مدیریت سرمایه درگردش25
   2-2-10- ماهیت و اهمیت سرمایه درگردش27
   2-2-11- چرخه تبدیل وجه نقد28
        2-2-11-1- دوره وصول مطالبات32
        2-2-11-2- زیاد بودن مانده مطالبات33
        2-2-11-3- کم بودن مانده مطالبات33
        2-2-11-4- دوره واریز بستانکاران33
        2-2-11-5- دوره گردش موجودی کالا34
        2-2-11-6- زیاد بودن موجودی کالا35
        2-2-11-7- کم بودن موجودی کالا

2-2-12- ارتباط بین متغیر­های پژوهش

    2-2-12-1- ارتباط بین ریسک عملیاتی و ریسک بازار

    2-2-12-2- ارتباط بین ریسک و سرمایه درگردش

35

36

36

37

2-3- پیشینه پژوهش37
   2-3-1- پژوهش­های داخلی37
   2-3-2- پژوهش­های خارجی40
 

 

فصل سوم: روش شناسی پژوهش

 
3-1- مقدمه46
3-2- نوع پژوهش46
3-3- فرضیه­ های پژوهش46
3-4- قلمرو پژوهش47
    3-4-1- قلمرو موضوعی پژوهش47
    3-4-2- قلمرو مکانی پژوهش47
    3-4-3- قلمرو زمانی پژوهش 47
3-5- جامعه پژوهشی47
3-6- روش نمونه گیری و نمونه آماری48
3-7- روش جمع آوری اطلاعات و داده­ ها

3-8- کیفیت ابزار اندازه گیری پژوهش                                                                  

49

50

3-9- لیست متغیر های مورد بررسی مدل 1                                                            51
    3-9-1- سرمایه درگردش51
    3-9-2- چرخه نقدینگی52
    3-9-3- ریسک عملیاتی51
    3-9-4- ریسک بازار51
3-10- شیوه آزمون فرضیات و متغیرهای اساسی پژوهش52
3-11- مدل شماره (1) جهت آزمون فرضیه­ های اول و دوم52
3-12- لیست متغیرهای مورد بررسی مدل254
3-13- مدل شماره(2) جهت آزمون فرضیه­ های سوم و چهارم55
3-14- روش تجزیه و تحلیل داده­ ها56
    3-14-1- تحلیل رگرسیون57
    3-14-2- روش برآورد پارامترهای مدل رگرسیون خطی58
3-14-3- فروض روش OLS (فروض کلاسیک)59
    3-14-4- خطی بودن مدل رگرسیونی نسبت به پارامترها60
    3-14-5- عدم وجود خودهمبستگی61
    3-14-6- همبستگی

    3-14-7- ضریب تعیین

    3-14-8- ضریب همبستگی

3-14-9- بررسی ضریب همبستگی بین متغیرهای مستقل و وابسته و مطالعه معنی داری ضرایب

3-14-10- هیستوگرام و آزمون نرمال بودن0

3-14-11- استقلال پسماندها

3-14-12- تحلیل خودهمبستگی متغیرها

3-14-13 آزمون دوربین واتسون

3-14-14- رگرسیون پانلی

3-14-15 بررسی مدل اثرات ثابت و اثرات تصادفی

3–15- خلاصه فصل

62

62

62

63

63

63

63

63

64

67

67

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ ها

 
4-1 مقدمه69
4-2- آمار توصیفی

4-3- شاخص­های مرکزی و پراکندگی

4-4- تحلیل پیش فرض­ها(آزمون فرض کلاسیک)

     4-4-1- نرمال بودن متغیرها

4-5- آزمون فرضیه­ها

4-6- آزمون فرضیه­ها با بهره گرفتن از برازش مدل رگرسیونی

     4-6-1- آزمون F لیمر مدل اول فرضیه اول و دوم

     4-6-2- برازش مدل سرمایه درگردش

     4-6-3- آزمونF لیمر مدل دوم فرضیه سوم و چهارم

     4-6-4- برازش مدل چرخه نقدینگی

69

69

72

72

74

74

74

75

77

78

 

فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادها

 
5-1- مقدمه81
5-2- نتایج آزمون فرضیه­ های پژوهش81
   5-2-1- نتیجه آزمون فرضیه اول81
   5-2-2- نتیجه آزمون فرضیه دوم82
   5-2-3- نتیجه آزمون فرضیه سوم

   5-2-4- نتیجه آزمون فرضیه چهارم

82

83

5-3- نتیجه‌گیری و پیشنهاد­ها

5-3-1- نتیجه­گیری کلی

5-3-2- پیشنهادها

83

83

85

       5-3-2-1- پیشنهادهای مبتنی بر یافته­های پژوهش85
   5-3-2-2-پیشنهاد برای پژوهش­های آتی85
5-4 محدودیت­های پژوهش

فهرست منابع

پیوست

چکیده لاتین     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

86

87

94

فهرست جداول

 

جدول (3-1): نحوه انتخاب شرکت­های نمونه49
جدول (3-2): لیست متغیرهای مورد بررسی مدل شماره 150
جدول (3-3): لیست متغیرهای مورد بررسی مدل شماره 254
جدول (4-1): علائم اختصاری متغیرهای مستقل و وابسته69
جدول (4-2): شاخص­های مرکزی و پراکندگی متغیرهای پژوهش70
جدول (4-3): شاخص­های مرکزی و پراکندگی متغیرهای پژوهش71
جدول (4-4): سطح معنی­داری آزمون جاک برا72
جدول (4-5):: سطح معنی­داری آزمون جاک برا73
جدول (4-6): آزمون جاک برا – متغیر های پژوهش بعد از اعمال تبدیلات کاکس و باکس73
جدول (4-7): آزمون جاک برا – متغیر های پژوهش بعد از اعمال تبدیلات کاکس و باکس73
جدول (4-8): نتایج آزمون معنی دار بودن اثرات ثابت در مقابل روش حداقل – ادامه…77
جدول (4-9): نتایج تخمین مدل با روش POOL (متغیر وابسته: سرمایه درگردش)78
جدول (4-10): نتایج آزمون معنی دار بودن اثرات ثابت در مقابل روش حداقل – ادامه…82
جدول (4-11): نتایج تخمین مدل با روش POOL (متغیر وابسته: چرخه نقدینگی)

جدول (5-1): نتایج کلی آزمون فرض­ها

83

89

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
فهرست نمودار­ها 
نمودار شماره1: ویژگی­های ریسک و بازده با توجه به سیاست­های سرمایه درگردش25
نمودار شماره2: وجود خودهمبستگی61
نمودار شماره3: عدم وجود خود همبستگی

 

61

 

  

 

 

چکیده

توسعه فعالیت­های تجاری، توسعه کمی و کیفی مدیریت مالی را درپی داشته و به طبع آن مدیریت را پیچیده کرده است. تداوم فعالیت­های بنگاه­های اقتصادی تا میزان زیادی به مدیریت منابع کوتاه مدت آنها بستگی دارد زیرا فعالیت­های عملیاتی در دوره عادی معمولا سالانه به سرمایه درگردش و مدیریت مطلوب بستگی دارد به گونه­ای که نتایج مورد انتظار تحقق یابد و امکان تداوم فعالیت دراز مدت فراهم شود. بنابراین سرمایه در گردش از اقلام مهم دارائی­های واحدها و بنگاه­های اقتصادی تلقی می­شود که در تصمیم­های مالی نقش برجسته­ای دارد .هدف این پژوهش مطالعه تاثیر ریسک عملیاتی و ریسک بازار بر سرمایه درگردش می‌باشد. در این پژوهش تأثیر ریسک عملیاتی و ریسک بازار بر سرمایه درگردش در کلیه شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1387 تا 1391 مورد بررسی قرار گرفته ­است، که 85 شرکت آن با بهره گرفتن از قاعده حذف سیستماتیک انتخاب گردید. پژوهش حاضر با توجه به اینکه در پی کشف روابط بین متغیر­های کمی است، در گروه پژوهش­های همبستگی جای می­گیرد. برای آزمون فرضیه­ های پژوهش از روش رگرسیون تلفیقی با بهره گرفتن از داده­ های ترکیبی[1] در سطح اطمینان 95%، استفاده شده است. یافته­های پژوهش حاکی از رابطه مستقیم بین ریسک عملیاتی و ریسک بازار با سرمایه درگردش می­باشد، یافته­ها همچنین نشان می­دهد که بین ریسک عملیاتی و ریسک بازار و چرخه نقدینگی رابطه مستقیم وجود دارد. بر این اساس می­توان نتیجه­گیری کرد، که با افزایش ریسک عملیاتی و ریسک بازار، سرمایه درگردش نیز افزایش می­یابد.

 

 

 

کلمات کلیدی: ریسک عملیاتی، ریسک بازار، سرمایه درگردش، چرخه نقدینگی

 

فصل اول :

کلیات پژوهش

 

1-1 – مقدمه

سرمایه درگردش از اقلام مهم دارائی­های واحدها و بنگاه­های اقتصادی تلقی می­شود که در تصمیمات مالی نقش قابل توجهی دارد. توسعه کمی و کیفی فعالیت­های تجاری، توسعه کمی و کیفی قلمرو مدیریت مالی را بدنبال داشته است و به تبع آن مدیریت مالی را پیچیده نموده است. تداوم فعالیت­های بنگاه­های اقتصادی تا میزان زیادی به مدیریت منابع کوتاه مدت آن بستگی دارد، زیرا فعالیت­های عملیاتی در یک دوره عادی که معمولا سالانه است به شناخت سرمایه درگردش و مدیریت مطلوب آن مربوط می­شود بطوریکه از این طریق، نتایج مورد انتظار تحقق یابد و امکان تداوم فعالیت در بلند مدت فراهم شود(نیکومرام، رهنمای رودپشتی و هیبتی 1383، 16).

نگهداری سطح مطلوب وجه نقد برای پرداخت بدهی­های سر رسید شده، و استفاده از فرصت­های ناگهانی مناسب جهت سرمایه­ گذاری که نشانه­ای از انعطاف­پذیری واحد تجاری می­باشد و دسترسی به مواد اولیه برای تولید به طوریکه شرکت بتواند به موقع جوابگوی تقاضای مشتریان باشد دال بر اهمیت سرمایه در­گردش می­باشد. هرگونه تصمیمی که در این بخش توسط مدیران واحد تجاری اتخاذ می­شود اثرات شدیدی بر روی بازدهی عملیاتی واحد تجاری می­گذارد که باعث تغییر ارزش شرکت و نهایتا ثروت سهامداران خواهد شد.

تهیه ماشین آلات تولیدی مدرن که یکی از عوامل اصلی تولید یعنی نیروی کار را به طرز شگفت انگیزی از مسیر تولید خارج کرده و سربار را جانشین دستمزد نموده است و مسئله تامین مالی آن به طوریکه به سرمایه در­گردش لطمه­ای وارد نکند، از جمله مسائلی است که فراروی مدیران واحدهای تجاری قرار دارد (رهنمای رودپشتی و کیائی 1387).

فعالیت بانك­ها و موسسات مالی در حوزه­های اعطای تسهیلات، سرمایه­ گذاری، صدور انواع اوراق قرضه، صدور انواع گواهی سپرده، صدور ضمانت نامه­ها و گشایش انواع اعتبارات اسنادی و یا به عبارت دیگر، اقدام به ایفای نقش در بازارهای پول و سرمایه، آنها را در معرض مخاطرات و ریسك­های خاص اینگونه فعالیت­ها قرار داده است.  بانك­ها با انواع متنوعی از ریسك­ها روبرو می­باشند، ریسكی كه این پژوهش به آن می­پردازد، ریسك عملیاتی نامیده می­شود. درحال حاضر بانك­های معتبر جهانی در حال انجام اقدامات قابل توجهی در زمینه مقابله با ریسك­های عملیاتی می­باشند. این اقدامات شامل مراحل زیر می­شود:

  1. شناسایی ریسك­های عملیاتی در موسسه مالی(در اینجا منظور همان زیان­های عملیاتی است).
  2. ارزیابی و یا به بیان دقیقتر كمی كردن ریسك­های عملیاتی(كه نتیجه آن تعیین میزان سرمایه مورد نیاز برای مقابله با ریسك­های عملیاتی سازمان می­باشد).
  3. مدیریت ریسك­های عملیاتی كه شامل انتقال ریسك(با بهره گرفتن از ابزار بیمه و …) و یا انجام اقداماتی در جهت كاهش میزان ریسك­های عملیاتی می­باشد.

بانك­هایی كه این چالش جدید، یعنی رویارویی با مقوله ریسك­های عملیاتی را می­پذیرند نیاز به كمك­هایی از بیرون سازمان برای شناسایی، ارزیابی و مدیریت ریسك­های عملیاتی خواهند داشت. كمیته بال[2] متعلق به بانك تسویه بین الملل[3] استانداردهایی را پیرامون ریسك­های عملیاتی در سازمان­ها تدوین كرده و آن را در قالب دستورالعمل­هایی به بانك­های مختلف سراسر دنیا ابلاغ كرده است، این دستورالعمل­ها در چندین نسخه بروز رسانی شده­اند و این فرایند بروز رسانی در آینده نیز ادامه خواهد داشت، مسلما این مستندات مهمترین و معتبرترین مراجع در این مقاله محسوب می­شوند(شربت اوغلی و عرفانیان 1384).

در پژوهش حاضر سعی بر آن است تا با بهره گرفتن از مفاهیم و تئوری­های مدیریت مالی و مطالعات کتابخانه­ای تاثیر ریسک عملیاتی و ریسک بازار بر سرمایه درگردش در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مورد بررسی و تبیین قرار گیرد. و شواهد لازم را جهت پاسخ به سوالات پژوهش ارائه نماید.

 

1-2- بیان مسئله:

یكی از ضروری­ترین عوامل برای ادامه فعالیت­های جاری هر شركت، میزان نقدینگی آن است. بانك­ها و سایر اعتباردهندگان نیز برای اعطای تسهیلات به شركت­ها، نسبت­های نقدینگی آن­ها و توان بازپرداخت بدهی­های جاری را مدنظر قرار می­دهند. بنابراین وجود یك مدیریت قوی در زمینه سرمایه درگردش و كنترل میزان نقدینگی شركت بسیار ضروری به نظر می­رسد (نیکومرام و همکاران 1385، 12).

زمانی كه مدیران یك شركت یك سیاست جسورانه را در مورد سرمایه درگردش بر می­گزیند، این سیاست باعث می­شود، شركت سطح پایینی از دارایی­های با نقدینگی بالا را در اختیار داشته باشد، در نتیجه احتمال عدم پرداخت تعهدات جاری افزایش یافته و به تبع آن سطح ریسك افزایش می­یابد (هورن[4] 1969، 89-71). از سوی دیگر نباید از این مساله غفلت نمود كه نگهداری سطح بالای سرمایه درگردش، می­تواند در طول یك دوره كوتاه مدت، امكان استفاده از فرصت­های سودآور را برای مدیران شركت فراهم آورد(لونوكس[5] 2004، 24-20).

دلیل عدم موفقیت بخش عمده­ای از شركت­های ورشكسته، وضعیت نامطلوب و مدیریت نامناسب سرمایه درگردش است، حال آنكه این شركت­ها در بلندمدت وضعیت مالی خوبی دارند، اما به دلیل عدم كفایت سرمایه درگردش، توانایی رقابت خود را از دست داده و از دور خارج می­گردند(بسلی و دیگران[6] 1987).

اهمیت روزافزون سرمایه درگردش در تداوم فعالیت واحدهای انتقاعی موجب گردید، راهبردهای مختلفی برای مدیریت سرمایه در گردش مدنظر قرار گیرد. واحدهای انتقاعی با بكارگیری راهبردهای گوناگون در ارتباط با مدیریت سرمایه درگردش می­توانند میزان نقدینگی شركت را تحت تاثیر قرار دهند. این راهبردها می­تواند بر میزان خطر و بازده آن­ها اثر گذار باشد. تحقیق حاضر به دنبال بررسی تاثیر  ریسک عملیاتی و ریسک بازار  بر سرمایه درگردش شرکت­ها می­باشد.

 

1-3- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش:

موضوع مدیریت سرمایه درگردش طی سال­های ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۸ درسایر كشورها مورد مطالعه فراوان قرار گرفته از جمله تحقیقات صورت گرفته می­توان به تحقیقات، (فیلبك و كروگر ۲۰۰۵)[7]، (قوش و ماجی ۲۰۰۳)[8]، (رحمان و نصر ۲۰۰۷)[9]، (لمبرسون ۱۹۹۵)[10]، (نذیر و افزا ۲۰۰۷)[11] اشاره نمود.

با توجه به اهمیت موضوع تاثیر ریسک عملیاتی و ریسک بازار بر سرمایه در­گردش و اینكه به این موضوع در كشور ما كمتر پرداخته شده است لذا بر پایه تحقیقات صورت گرفته در سایر كشورها و با بهره گرفتن ازمدلها و متغیرهای استفاده شده در آن تحقیقات موضوع در بورس اوراق بهادارتهران مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

مدیریت سرمایه درگردش یكی از بخش­های است كه در ساختار مدیریتی یك سازمان نقش حیاتی ایفا می­كند به طوری كه در برخی موارد بحث سرمایه درگردش و نقدینگی بسان خونی تشبیه كرده­اند كه در رگ­های یك واحد تجاری در جریان است تا واحد تجاری بتواند به حیات خود ادامه دهد و از مدیریت این بخش به عنوان قلب تپنده واحد تجاری یاد شده است كه وظیفه پمپاژ خون به رگ­های سازمان را به عهده دارد.

ضرورت دارد با انجام تحقیق حاضر شواهدی بدست آید تا مسائل فراروی مدیران مورد بررسی قرار گیرد همچنین تعمق در مورد نكات زیر اهمیت موضوع را برجسته می­كند.

۱- در حال حاضر وضعیت نقدینگی شركت­ها در شرایط نامناسبی قرار داد و اكثر شركت­ها به علت موقعیت تورمی كه در كشور حاكم است ترجیح می­دهند تا وجه نقد را به دارائی­های دیگر تبدیل كنند و این موضوع باعث می­شود كه شركت­ها ایرانی در سررسید بدهی­ها درمانده شوند و به اعتبار سازمان لطمه وارد شود.

۲- تجزبه نشان داده است كه اغلب شركت­هایی كه با پریشانی مالی مواجه شده و نهایتاً سرنوشت برخی از آنان به ورشكستگی كشیده می­شود، یكی از دلایل عمده آن مدیریت سرمایه درگردش می­باشد(رهنمای رودپشتی و كیائی ۱۳۸7).

 

1-4- اهداف پژوهش

1-4-1 هدف کلی

هدف از انجام این پژوهش شناخت تاثیر ریسك عملیاتی و ریسك بازار بر سرمایه درگردش می­باشد.

1-4-2 اهداف ویژه

  1. شناخت تاثیر ریسک عملیاتی بر سرمایه درگردش بکار گرفته شده
  2. شناخت تاثیر ریسک بازار بر سرمایه درگردش بکار گرفته شده.
  3. شناخت تاثیر ریسک عملیاتی بر چرخه نقدینگی.
  4. شناخت تاثیر ریسک بازار بر چرخه نقدینگی.

 

[1]. Pool. data

[2] . Basel Committee

[3] . Bank for International Settlements

Horne . [4]

[5] . Loneux

[6] .Besley et al  

Filbeck & Krueger, 2005.[7]

Ghosh and Maji 2003.[8]

[9].Raheman and Nasr, 2007

[10].Lamberson,1995

[11].Afza & Nazir 2007

تعداد صفحات این پایان نامه :116

قیمت :17500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  serderehi@gmail.com

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :