دانلود پایان نامه رشته مدرسی ­معارف اسلامی

گرایش : مبانی نظری اسلام

عنوان : مبانی کلامی مشروعیت حکومت دینی

دانشگاه قم

دانشکده الهیات و معارف اسلامی

پایان نامه رشته مدرسی ­معارف اسلامی گرایش مبانی نظری اسلام

عنوان:

مبانی کلامی مشروعیت حکومت دینی

 

استاد راهنما:

حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد رضا کریمی­والا

استاد مشاور:

حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد ابراهیم ایزد­­خواه

1392

نام نویسنده در سایت منتشر نمی شود ولی در فایلی که پس از خرید در اختیار شما گذاشته می شود موجود است

:

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

اهمیت مسأله «مشروعیت» از آن روست كه ثبات و بقای نظام سیاسی، به تحقق مشروعیتِ آن وابسته است و لذا هر حكومتی می‌كوشد پایه­های «مشروعیت» خویش را مستحكم كند و حتی حكومت­های جائر و غاصب نیز تلاش می­كنند تا به شكلی، حاكمیت خود را با نوعی از «مشروعیت» و لو كاذب بیآرایند. بدین­رو، مبنای «مشروعیت» حکومت دینی، همواره از مباحث محوری و پر چالش میان متفکران دینی و سیاسی بوده است.

نوشتار حاضر، با بهره گرفتن از بنیادی­ترین مباحث جهان­ بینی و کلامی اسلام، یعنی: «نظریه توحید»، «نظریه امامت» و «نظریه معاد»؛ مبانی کلامی مشروعیت حکومت دینی را به بحث نشانده است. بدون شک «نظریه توحید»، آموزه‌ای صرفا اندیشه‌ای و نظری نیست؛ بلکه تأثیر آن در مسائل اجتماعی، فرهنگی، اخلاقی، اقتصادی و سیاسی، انکار ناپذیر و تأمین­گر یکی از متقن­ترین پشتوانه­های مشروعیت حکومت دینی، از طریق انحصار ولایت و حاکمیت در ذات احدیت است. نظریه امامت در تفکر شیعی نیز از محورهای مهم در تبیین مبنای مشروعیت حکومت دینی است؛ چه اینکه در این نظام فکری، سکان جامعه اسلامی تنها در اختیار مأذونان الهی است، که مصداق بارز آنها انبیاء‰ و ائمة هدی‰ با ویژگی عصمت و علم لدنی هستند. سخن دیگر اینکه بر اساس جهان بینی اسلامی، سعادت و شقاوت حیات ابدی، از رهگذر اعمال این دنیایی است و از آنجا كه كوچكترین اعمال انسان­ها در وادی ابدیت نقش آفرین است؛ لازم و ضروری است که هدایت جامعه توسط نظامی سامان یابد كه اوّلا، جامعه را از آلودگی‌ها و پلیدی‌ها دور نگه دارد و ثانیاً، بستر بالندگی آحاد را در ورود سعادتمندانه به حیات ابدی فراهم سازد، لذا به حکم عقل، ضروری است سازمان اجتماعی بشر از هر جهت مطابق اراده الهی بوده و ناحیه قدس الهی تأمین­گر درستی، حقانیت و مشروعیت آن باشد. بدین ترتیب با الهام از اصول سه گانه «توحید»، «امامت» و «معاد»؛ احراز می­شود که مبنای فرید مشروعیت حکومت دینی، جز إذن الهی نیست.

 

واژگان کلیدی: کلام، مشروعیت، حکومت دینی، توحید، حاکمیت، ولایت، امامت، معاد

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                       صفحه

مقدمه 1

  1. تبیین موضوع تحقیق .. 1
  2. اهمیت و جایگاه موضوع 1
  3. هدف از تحقیق 2
  4. تبیین واژگان موضوع 3
  5. سؤال­های اصلی و فرعی تحقیق 5
  6. فرضیه‌های تحقیق 5
  7. پیشینه تحقیق 6
  8. روش تحقیق .. 11

بخش اوّل: مفاهیم و كلیات .. 12

فصل اوّل: حکومت و ادّله ضرورت آن 14

مقدمه 14

1- 1- تبیین حکومت و فرق آن با حاکمیت و دولت 16

1- 1- 1- معنای لغوی .. 16

1-1-2- تعریف اصطلاحی 17

1- 1-3- فرق حکومت با دولت و حاکمیت 17

1- 2- ادّله عقلی ضرورت حكومت 19

1- 2- 1- دلیل عقلی در تبیین برخی اندیشمندان اسلامی 19

1- 2- 2- دلیل عقلی در تبیین گروهی از اندیشمندان غربی 21

1- 3- ادله نقلی ضرورت حكومت 25

1- 3- 1- آیات قرآن كریم 25

1-3-2- روایات 27

1- 4- نتیجه­گیری 29

فصل دوم: تبیین ماهیت حكومت دینی .. 30

مقدمه . 30

2- 1- حكومت دینی در اندیشه سیاسی غرب 30

2- 2- حكومت دینی در اندیشه سیاسی اسلام . 33

2-3- شکل و ساختار حکومت دینی .. 36

2- 4- نتیجه­گیری 38

فصل سوم: ضرورت حكومت دینی .. 39

مقدمه . 39

3- 1- ادّله ضرورت حكومت دینی در اندیشه سیاسی اسلام 39

3- 1- 1- جامعیت و كمال دینی 39

3- 1-2- حفظ دین و اجرای حدود و حقوق دینی 43

3- 1-3- اقدام عملی پیامبر اسلام …وانبیاء پیشین ‰ درتأسیس حکومت … 46

3-2- نقد و بررسی شبهات منكران حكومت دینی 48

3-2-1- ناكامی دین ثابت در پاسخ به نیازهای متغیر و نقد و بررسی آن 49

3-2-2- لكه دارشدن قداست دین و نقد و بررسی آن . 52

3-2-3- ناكامی تاریخی حكومت دینی در اداره جا معه و نقد و بررسی آن 53

3-3- نتیجه­گیری 54

فصل چهارم: کلامی بودن بحث حکومت دینی .. 55

مقدمه 55

5- 1- سنخ مباحث كلامی وتفاوت آن با مباحث فقهی 55

5-2- ثمرات كلامی یا فقهی بودن مبحث حكومت دینی 60

5-3- نتیجه­گیری .. 62

فصل پنچم: مشروعیت حکومت .. 63

مقدمه 63

4- 1- مفهوم لغوی مشروعیت 64

4- 2- تعاریف اصطلاحی مشروعیت و نقد و بررسی آنها 65

4-2- 1- نظریه انطباق با قانون و نقدو بررسی آن . 65

4-2-2- نظریه انطباق فرآیند اقتداریابی با باورها وعقاید مردم ونقدوبررسی آن. 66

4-2-3- نظریه كارآمدی دراز مدت و نقد و بررسی آن . 66

4-2-4- نظریه میل و رضایت مردم و نقد و بررسی آن 67

4-2- 5- نظریه رأی اکثریت و نقدو بررسی آن . 69

4-2- 6- نظریه قرار داد اجتماعی و نقدو بررسی آن 70

4-3- نتیجه­گیری .. 71

بخش دوم: مبانی مشروعیت حکومت دینی با نگرش کلامی  .. 72

فصل اوّل: مبانی مشروعیت حکومت دینی بر اساس اندیشه توحیدی اسلام . 74

مقدمه . 74

1- 1- تبیین اندیشه توحید در اسلام 75

1- 1- 1- بررسی لغوی و اصطلاحی واژه توحید 76

1- 1-2- ادلّه و مراتب توحید 76

1- 1- 2- 1- دلیل اوّل: فطرت 76

1- 1- 2- 2- دلیل دوّم: تمانع 77

1- 1-2 – 3- دلیل سوم: نفی ترکیب 78

1- 1- 2- 4- دلیل چهارم: کمال مطلق و نامحدودیت خداوند 78

1- 1- 2- 5- مراتب توحید 79

1- 2- مبنای مشروعیت حکومت دینی براساس اصل توحید 80

1-2- 1- توحید در مالکیت 80

1- 2- 1- 1- واژه مالکیت 80

1- 2- 1-2- مالکیت حقیقی و اعتباری 80

1- 2- 1- 3- توحید در مالکیّت از منظر قرآن 83

1- 2- 1-4- خالقیت، مبنای مالکیت حقیقی خداوند بر عالم 84

1-2-2- توحید در ولایت … 86

1- 2-2 – 1- واژه ولایت… 86

1- 2- 2- 2- توحید در ولایت حقیقی از منظر قرآن . 88

1- 2- 2- 3- اقسام ولایت خداوند 89

1- 2- 2-3- 1- ولایت تکوینی 89

1- 2- 2- 3- 2- ولایت تشریعی 90

1- 2-2 -4- تبیین ولایت انحصاری خداوند 91

1-3- نتیجه‌گیری 93

فصل دوم: مبانی مشروعیت حکومت دینی بر اساس اصل امامت .. 94

مقدمه . 94

2- 1- امامت در اندیشه سیاسی اسلام 94

2-1-1- فرق امام با نبی 95

2-1-2- امامت در تفکر اهل سنت 98

2-1-2-1- وظایف امام در تفکر اهل سنت 98

2-1-2-2- شرایط و ویژگی‌های امام در تفکر اهل سنت 99

2-1-2-3- فرآیند تعیین امامتِ امام درتفکر اهل سنت و نقد و بررسی آنها 102

2-1-2-3-1- مبنای اوّل: نظریه اهل حَلّ و عقد و نقد و بررسی آن . 103

2-1-2- 3-2- مبنای دوم: انتصاب امام پیشین و نقد و بررسی آن 106

2-1-2- 3-3- مبنای سوم: استیلاء با زور و قهر و نقد و بررسی آن . 109

2-1-2- 3 -4- مبنای چهارم: نصب و نصّ و نقد و بررسی آن 111

2-1-3- امامت در تفکر شیعه 113

2-1-3-1- دلایل عقلی و نقلی عصمت امام . 113

2- 1- 3- 2- لزوم نصب الهی امام 117

2-1-4- مصادیق شایستگان حکومت، بر اساس اندیشه شیعی امامت … 118

2-1- 4-1- انبیاء الهی  ‰… 118

2- 1-4- 2- امامان معصوم ‰… 121

2- 1-4-3- فقهای عادل . 122

2-2- مبانی مشروعیت حاکمان در حکومت دینی بنابر تفکر شیعی امامت 126

2- 2- 1- شئون انبیاء عظام  ‰… 127

2- 2- 1- 1- دریافت و ابلاغ وحی .. 127

2- 2- 1- 2- تبیین و تفسیر وحی (مرجعیت دینی) 128

2- 2- 1- 3- مرجعیت سیاسی و رهبری 129

2-2-2- شئون امامان‰ … 130

2- 2- 2- 1- مرجعیت سیاسی 131

2- 2- 2- 2- مرجعیت دینی 131

2- 2- 2- 3- ولایت … 132

2- 2- 2- 4- ادّله عقلی و نقلی شئون امامان ‰ … 133

2-2-3- ویژگی‌های صاحبان این شئون 140

2- 2- 3- 1- علم لدنّی به خواسته­های الهی .. 141

2- 2- 3- 2- لغزش ناپذیری و عصمت 144

2- 2-3-2-1- دلایل عقلی لزوم عصمت 145

2- 2-3-2-2- دلایل نقلی 146

2-2-3-2-3- مراتب عصمت صاحبان اصلی حاکمیت الهی 146

2- 3- نتیجه­گیری 151

فصل سوم: مبانی مشروعیت حکومت دینی بر اساس اصل معاد . 152

مقدمه 152

3- 1- معنای لغوی و اصطلاحی معاد 154

3- 2- واژه‌های همسو با معاد . 156

3- 3- ادّله معاد 157

3- 3- 1- برهان فطرت … 157

3- 3- 2- براهین عقلی 160

3- 3- 2-1- برهان حكمت و غایت 160

3- 3- 2- 2- برهان عدالت 161

3-3-3- ادّلة نقلی 163

3- 3- 3- 1- ردّ شباهت منكرین معاد 163

3- 3- 3- 2- پدیده­های مشابه معاد 163

3- 3- 3- 3- آیاتی كه دلالت بر ضرورت وحتمی بودن معاد دارند 164

3- 4- پیوستگی زندگی دنیا و آخرت … 165

3- 5- مبانی مشروعیت حکومت دینی بر اساس نتایج بحث معاد 168

جمع بندی و نتیجه­گیری نهایی .. 169

الف) کتب 173

ب) مقالات 182

مقدمه

تشکیل حکومت از منظر اندیشمندان، با توجه به «مدنیٌ بالطبع» بودن انسان یک ضرورت مسلم عقلی است، همان­گونه که حضرت امیرمؤمنان† در مناظره با خوارج فرمودند: «وَ إِنَّهُ لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَمِیرٍ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ.»[1]

اما از دیرباز، مشروعیت حکومت، منشأ و خاستگاه آن، مباحث دامنه­داری را میان دانشوران علوم اجتماعی و سیاسی به خود معطوف داشته و به عنوان یکی از اساسی‌ترین مباحث فلسفه سیاسی، همواره در کانون تحقیقات و پژوهش­های علمی بوده و با ملاک­ها و نگرش­های گوناگون، مورد تبیین و بررسی قرار گرفته است.

نگرشی که در این نوشتار نسبت به این مسأله مورد نظر است، نگرشی کلامی و به اصطلاح الهیاتی است.

براین اساس پژوهش این نوشتار بر حول مشروعیت حکومت دینی، با بهره­مندی از بنیادی ترین مباحث جهان بینی اسلام و بهره­گیری از آموزه‌های کلامی و زمینه‌های اعتقادی آن، یعنی: «اصل توحید»، «اصل امامت» و «اصل معاد» صورت گرفته است.

1. تبیین موضوع تحقیق

ابعاد بحث در رابطه با حکومت دینی وسیع و گسترة آن در زمینه‌های گوناگون فکری حیات بشری است؛ اما بدون شک یکی از ابعاد اصلی و پایه­ای حکومت دینی، مبانی مشروعیت آن است که در این نوشتار تلاش شده است با بهره­گیری از مباحث کلامی مورد تحقیق واقع شود. بدین­رو تحقیق پیشرو با عنوان «مبانی کلامی مشروعیت حکومت دینی» به سامان رسیده است.

 

تعداد صفحات این پایان نامه : 207

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

 

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :