دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات عربی

عنوان : بررسی تاریخی ادبیات کودک در سه کشور مصر ، سوریه و عراق

دانشگاه قم

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی

عنوان :

بررسی تاریخی ادبیات کودک در سه کشور مصر ، سوریه و عراق

استاد راهنما :

دکتر مصطفی شیروی خوزانی

بهمن ماه/ 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده :

ادبیات کودک زیر شاخه جدیدی از ادبیات بشمار می رود و دارای ویژگی های خاص که آن را از ادبیات بزرگسالان متمایز می سازد .این ادبیات با اصول و قواعد و مکاتب خاص ، اهداف مشخصی را دنبال می کند . با توجه به اینکه هر کشور ادبیات مخصوص به خود را دارد . در این پژوهش ، ادبیات کودک در سه کشور مصر ، سوریه و عراق را در چهار فصل مورد بررسی قرار داده است . در هر بخش به سیر تاریخی ، ضرورت ایجاد و چگونگی شکل گیری ادبیات کودک آن کشور بحث شده و با توجه به مطالعه انجام شده و استناد به منابع و مآخذ معتبر و جمع آوری معلومات ، نتایج قابل توجهی به دست آمد که عبارتند از : ادبیات کودک در این سه کشور در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم به تأثیر از کشورهای اروپایی شکل گرفت ، در ابتدا فقط در مدارس و در قالب کتب درسی به دانش آموزان عرضه می شد سپس در شکل ها و تنوع بیشتری و کامل تری به صورت مستقل و در قالب مجله ، روزنامه ، و شعر و موسیقی و داستان رونق گرفت و سپس با امتزاج وسعت زبان عربی و ذوق و خلاقیت ادیبان آن کشورها رونق بیشتری گرفت .

 

 

کلید واژه ها : ادبیات – کودک – مصر – سوریه – عراق

 

 

 

 

فهرست مطالب

الف)مقدمه……………………………………………………………………………………………………….1

ب)تعریف و بیان سوال های اصلی تحقیق …………………………………………………………….1

پ)اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………………3

ت)روش تحقیق………………………………………………………………………………………………..4

ث)ضرورت انجام تحقیق……………………………………………………………………………………4

ج)سابقه و پیشینه تحقیق ……………………………………………………………………………………5

  1. فصل اول : نگاهی به ادبیات کودکان. 7

1-1 .  کودک و دوران کودکی.. 8

11-1 . اهمّیّت و جایگاه دوره ی کودکی.. 9

1-1-2 . دیدگاه اسلام به کودک9

1-2 . تعریف ادبیات کودک11

1-3 . اصطلاح ادبیات کودک12

1-4. دیدگاه های متفاوت درباره ادبیات کودک16

1-5 . اهمیت و اهداف ادبیات کودک20

      1-5-1 . اهداف ادبیات کودک …………………………………………………………………..21

1-5-1-1 .  اهداف تربیتی.. 21

1-5-1-2.  اهداف زبانی.. 21

1-5-1-3 . اهداف تعلیمی ، آموزشی و شناختی.. 22

1-5-1-4. اهداف تفریحی.. 23

1-5-1-5. اهداف زیبایی شناختی و ذوقی.. 24

 1- 6. تأثیرادبیات کودک در رشد شخصیت کودک ……………………………………………25  

1-7 . وظایف ادبیات کودک27

1-7-1. وظیفه اجتماعی.. 27

1-7-2. وظیفه تاریخی و فرهنگی.. 27

1-8 . انواع ادبیات کودک28

1-8-1 . قصه. 29

1-8-1-1. قصه های خیالی.. 30

1-8-1-2. قصه های جن و پری و جادوگران. 31

1-8-1-3. قصه های حیوانات32

1-8-1-4. قصه های واقع گرایانه. 34

1-8-1-5. قصه های تاریخی.. 35

1-8-1-6. قصه های دینی.. 36

1-8-1-7. قصه های ادبی.. 36

1-8-1-8. قصه های فکاهی.. 36

1-7-1-9. قصه های علمی.. 37

1-7-2 . شعر کودک38

1-7-2-1. خیال در شعر کودک38

1-7-2-2 . وزن در شعر کودک39

1-7-2-3 . انواع شعر کودک40

1-7-2-3-1 . لالایی ها 40

1-7-2-3-2. متل ها 40

1-7-2-3-3 . شعرهای غنایی.. 40

1-7-2-3-4 . قصه های منظوم. 40

1-9. پیدایش و سیر تاریخی ادبیات کودک41

1-9-1 . تاریخچه ادبیات کودک در جهان. 44

1-9-2. ادبیات کودک در سرزمین های عربی.. 48

2 . فصل دوم :سرآغاز و شکل گیری ادبیات کودک در  مصر. 50

2-1. بنیان گذاران ادبیات کودک در مصر. 51

2-1-1 . رفاعه رافع طهطاوی پیشتاز ادبیات کودک در جهان عرب51

2-1-1-1 . طهطاوی از دیدگاه أدبا 52

2-1-1-1-1 . عبدالغنی حسن و نقد کتاب المرشد الأمین.. 52

2-1-1-1-2 . علی مبارک آگاه به فضل و مرتبه علمی طهطاوی.. 53

2-1-1-1-3 . روضه المدارس ؛ جرقه آغازین ادبیات کودک54

2-1-2 . محمد عثمان جلال سردمدار ادبیات افسانه ای.. 56

2-1-2-1 . نمونه ای از آثار منظوم محمد عثمان جلال. 57

2-1-2-1-2 . هدف عثمان جلال از ترجمه آثار لافونتین.. 61

2-1-2-1-2 . دیوان الیواقظ اثری خاص برای کودکان. 62

2-1-3 . جایگاه عبدالله فریج در شکل گیری شعر کودک63

2-1-4 . مصطفی کامل  داعیه گسترش ادبیات تعلیمی.. 64

2-1-5 . احمد شوقی بنیانگذار قصه منظوم کودکانه. 65

2-1-5-1 . اعمال و آثار احمد شوقی در حیطه ادبیات کودک67

2-1-5-1 . طرح یک پرسش68

2-1-5-3 . احمد شوقی از دیدگاه محمد غنیمی هلال. 70

2-1-6 . فعالیت های دیگر در زمینه ادبیات کودک71

2-1-7 . علی فکری و اعتقاد به نقش تکالیف درسی در تکامل شخصیت کودک72

2-1-8 . ابراهیم عرب ؛ ارائه مضامین عالی با مفاهیم ساده 72

2-1-8-1 . تبعیت ابراهیم عرب از روش ادبیان پیشین.. 73

2-1-8-2 . دیوان آداب العرب ؛ اثری تربیتی و تهذیبی.. 74

2-1-9 . محمد هراوی شاعری معتقد به ادبیات کودک76

2-1-9-1 . محمد هراوی از دیدگاه اهل قلم. 76

2-1-9-2 . آثار هراوی در زمینه ی ادبیات کودک77

2-9-2-1 . دیوان سمیر الأطفال قدیمی ترین اثر مستقل و خاص کودکان. 77

2-1-9-3 . اسباب و رموز موفقیت هراوی.. 78

2-1-9-4 . نمونه ای از اشعار هراوی.. 79

2-1-10 . کامل الکیلانی عامل تغییر در نگرش جامعه نسبت به ادبیات کودک79

2-1-10-1. فعالیت های ادبی کامل کیلانی.. 81

2-1-10-2 . منابع و عوامل فرهنگی در قصه های کامل کیلانی.. 82

2-1-10-3 . نقش و اهمیت داستان در آموزش کودکان. 82

2-1-10-4 . انگیزه های فعالیت کامل کیلانی در ادبیات کودک84

2-1-10-5. نمونه ای از اشعار کامل کیلانی.. 86

2-1-11 .  نتیجه فصل.. 87

  1. فصل سوم : سیر تاریخی ادبیات کودک در سوریه. 89

3-1 . ترانه های عامیانه اولین سرچشمه ادبیات کودک در سوریه. 89

3-2 . توجه به یادگیری کودک در عصر عباسی.. 91

3-3 . الف باء اولین اثر خاص کودکان کشور سوریه. 92

3-4. شعر تعلیمی در کشور سوریه. 92

3-5 . ترجمه در کشور سوریه. 93

3-5-1. پیشینه تألیف کتب درسی.. 94

3-6 . پیشتازی شعر بر قصه در ادبیات کودک در کشور سوریه. 96

3-7 . احیای قصه در ادبیات کودک98

3-7-1. نمونه هایی از داستان های اولیه. 99

3-7-1-1 . نقد و بررسی داستان. 100

3-7-2 . پیشگامان احیای قصه در ادبیات کودک سوریه. 101

3-7-2-1. سلیمان عیسی و آثار او در زمینه ادبیات کودک101

3-7-2-1-1 . نمونه از اشعار و قصاید سلیمان عیسی.. 102

3-7-2-1-2 . دنیای کودکان  در آثار سلیمان عیسی.. 104

3-7-2-2 . زکریا تامر ؛ نویسنده ای با ایده هایی نو و اهداف متعالی.. 105

3- 7-2-2-1 . نمونه ای از قصه های تعلیمی زکریا تامر. 106

3-7-2-3 . رزق الله حسون  و ترجمه حکایت های کیدلوف روسی.. 108

3-7-2-4 . لینا کیلانی و آثار ارزشمند او برای کودکان. 109

3-7-2-5 . جرجیس شلحت مترجم حکایت های اسقف فنلون. 110

3-8 . تحول در نویسندگی ادبیات عرب سوریه. 113

3-9 . نقش مراکز انتشاراتی اثر گذار در توسعه ادبیات کودک115

   3-10 . نتیجه فصل …………………………………………………………………………………….116

  1. فصل چهارم: سیر تاریخی ادبیات کودک در عراق.. 118

4-1 . بیانگذاران ادبیات کودک در عراق.. 120

4-1-1 . نمونه ی شعر از احمد حقی حلی.. 122

4- 2 . شعر کودکان کشور عراق.. 122

4-3. داستان های کودکانه کشور عراق.. 123

4-3-1 . نمونه ای از داستان ذکری لعیبی.. 124

4-4 . نمایش کودکانه کشور عراق.. 128

4-5 . مطبوعات کودکان کشور عراق.. 128

4-5-1 . نمونه شعر از یاسین نبیل.. 131

4-6. لغت نامه ها و دایره المعارف خاص کودکان. 133

4-7 . نقش مراکز انتشاراتی در توسعه ادبیات کودک133

4-8 . ترانه های کودکانه کشور عراق.. 134

4-9 . ادبیات کودک در عراق ، تجربه ای بدون مطالعه دقیق و برنامه ریزی صحیح.. 135

4-9-1 . تدریس کتب مدارس136

4-9-2 . از بین بردن درک و خیال کودک عراقی.. 137

4-10 . نتیجه فصل.. 138

نتیجه گیری.. 141

فهرست منابع و مآخذ …………………………………………………………………………………….144

مقدمه

 

 

 

ب) تعریف مسأله و بیان سؤال های اصلی تحقیق

ادبیات کودک شاخه ای جدید از ادبیات است که جهت ارتقای رشد شخصیت و پرورش قوای ذهنی و باروری استعدادهای بالقوه کودک و به فعلیت رساندن آنها نقش کلیدی دارد . جهت تحقق این امر ، عرضه مفاهیم و تعالیم مورد نظر در قالب عباراتی ساده و در عین حال جذاب و متناسب با درک و فهم کودک و رعایت شرایط سنی و قوای ذهنی او حائز اهمیت است . ضمن اینکه ارائه اهداف ادبیات کودک به روش های مختلف و متنوع و بکارگیری خلاقیت و ابداع و ابتکار از مهمترین عوامل موفقیت در ایجاد رابطه با کودک و القای معارف به قلب و جان او و نیل اهداف مورد نظر خانواده و مربیان می باشد .

قصه ، شعر ، موسیقی ، نمایش ، تئاتر و سینما و سپس روزنامه ، مجله و تألیف کتب خاص کودکان و ایجاد تنوع و نوآوری در مؤلفات و آثار خاص کودکان ما را در رسیدن به اهداف خود یاری می دهد . کشورهای اروپایی و بخصوص فرانسه از دیرباز به اهمیت وجود ادبیاتی خاص کودک و توجه و عنایت ویژه به این قشر از افراد که خود متولیان امور فردای جامعه خواهند بود ، پی برده و در این زمینه ضمن اقدام به موقع ، آثار ارزنده و متنوعی برای کودکان خود و مردان فردای جامعه خود فراهم آوردند . همچون سایر کشورهای جهان ، کشورهای عربی نیز در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم با این نوع ادبیات آشنا شدند . و در این میان کشور مصر با ترجمه آثار ادیبان فرانسه پیشتاز سایر کشورهای عربی بوده است .

شروع این نوع ادبیات در کشورهای عربی و بخصوص مصر و سوریه و عراق به شکل ترجمه آثار ادیبان مشهور فرانسوی و اقتباس و الگو برداری از آثار آنان بوده است. علاوه بر آن در بدو امر ، این ادبیات فقط مخصوص کودکان دانش آموز بوده و در قالب مطالب آموزشی و تعلیمی در کتب درسی دانش آموزان خردسال ارائه می شد و اغلب محتوای آن را مطالب دینی و تربیتی تشکیل می داد . از پیشگامان ادبیات کودک در کشورهای عربی می توان به نقش ارزنده کامل کیلانی ، محمد هراوی ، احمد شوقی ، محمد عثمان جلال اشاره نمود .

با گسترش و پیشرفت و تکامل ادبیات کودک در کشورهای عربی بویژه در مصر و عراق و سوریه و با توجه به وسعت زبان عربی و نبوغ ادیبانی همچون زکریاتامر ، رزق الله حسون سلیمان عیسی و معروف رصافی ، ادبیات کودک از محدوده شعر و داستان و انحصار کتب درسی ، خارج شد و فعالیت های مختلفی در زمینه های ترانه ، تئاتر ، طنز ، و مجلات و روزنامه های تخصصی و تألیف و انتشار کتب خاص کودک در تنوع و تعداد زیاد صورت گرفت .

کشورهای عربی و اسلامی  سالیان درازی از این امر غفلت نموده و اهتمام قابل ملاحظه ای به کودک و ادبیات خاص آنها از خودشان نداده اند . سرانجام پس از سال ها غفلت و بی توجهی با باز شدن پای شخصیت های علمی و ادبی به کشورهای اروپایی جهت ادامه تحصیل و نیز با تغییر نگرش و دیدگاه های این افراد پس از آشنایی با ادبیات کشورهای پیشرفته و مترقی و مشاهده آثار و فعالیت های آنان و اقتباس از آنها ، ادبیات در کشورهای عربی را بوجود آوردند . در این اثر سعی شده به بررسی تاریخچه و پیشینه ادبیات کودک در کشورهای عربی بویژه مصر ، سوریه و عراق پرداخته شود و با اشاره به تحول و پیشرفت ادبیات کودک در این کشورها ، به اهم فعالیت ها و آثار ادیبان و مربیان و فعالان در این زمینه پرداخته و اولین فعالان ادبیات کودک و بنیانگذاران  آن در مصر ، سوریه و عراق و نمونه ای از آثار آنها معرفی نماید .

و در نهایت با توجه به اهمیت دوران کودکی و نقش آن در تربیت کودک و شکوفایی استعدادها و باورهای توانمندی های او ، از جوامع اسلامی و عربی و بخصوص کشورهای مذکور انتظار می رود جهت تألیف و تدوین و خلق آثار و خاص کودک و بکارگیری خلاقیت و نوآوری و بالا بردن تعداد مؤلفات ، بیش از بیش به کودک بهاء داده شود و آثار خود را در این زمینه به حد وفور برساند به طوریکه در تمام نقاط در دسترس کودکان قرار گیرند .

در این راستا سعی شده است که به سؤالات زیر و سؤال های مشابه در این زمینه پاسخ داده شود :

1- شکل گیری ادبیات کودک در سه کشور مصر ، سوریه و عراق چگونه بوده است؟

2- در این کشورها ، در زمینه ادبیات کودک به چه موضوع هایی پرداخته شده است ؟

3- آیا آثار و فعالیت های موجود در زمینه ادبیات کودک در این کشور همه جانبه بوده است ؟

4- آیا  ادبیات کودک این سه کشور، خلاقیت ، ابداع و  نوآوری به چشم می خورد ؟

تعداد صفحه : 160

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       asa.goharii@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

  *