گرایش :جزا و جرم شناسی

عنوان : سیاست جنایی ایران در قبال بزه فرار از خدمت

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد رفسنجان

 دانشکدة حقوق

پایان نامه برای دریافت درجه­ کارشناسی ارشد

رشته : حقوق جزا و جرم شناسی

 

عنوان:

سیاست جنایی ایران در قبال بزه فرار از خدمت

استاد راهنما:

دکتـر مهرداد رایجیان اصلی

استاد مشاور:

دکتـر امیر حمزه زینالی

 تابستان 1391

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

                                                                                                         

چكیده  ………………………………………………………………………………………………………………….  1

           مقدمه    ………………………………………………………………………………………………………………….  2

1 ـ بیان مسأله اساسی تحقیق  ……………………………………………………………………………………   2

2 ـ تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی …………………………………………………………… 3                      3 ـ پیشینه و ضرورت انجام تحقیق…………………………………………………………………………………         4

4 ـ اهداف تحقیق        ………….         ………………………………………………………………………………     4

5 ـ سؤال­های تحقیق………………………………………………………………………………………………..   4

6 ـ فرضیه‏های تحقیق   ………………………………………………………………………………………….    5

7 ـ سازمان­دهی تحقیق  ………………………………………………………………………………………….    5

فصل اول: سیاست جنایی تقنینی دربارة بزه فرار از خدمت  ……………………………………….           6                                                          مبحث اول: جرم انگاری بزه فرار از خدمت …………………………………………………………………….         8

گفتار اول: فلسفه و مبانی جرم انگاری ……………………………………………………………………………..……          9

الف ـ  مبنای جرم انگاری در شرایط عادی ……………………………………………………………………      9

ب ـ مبنای جرم انگاری در شرایط ویژه    …………………………………………………………………..….            10

گفتار دوم: عدم ضرورت جرم انگاری برخی مصادیق فرار از خدمت……………………………………….. 10

الف ـ جرم انگاری بدون توجه به امكانات نظام عدالت کیفری………………………………….……           14

ب ـ برخی پیامد های جرم انگاری بدون ضرورت ………………………………….……………………  15       

1 ـ افزایش رقم خاكستری بزهكاری…………………………………………………………………………..     15

2 ـ تورم جمعیت كیفری زندان ها         …………………………………………………………………………………        16

3 ـ بازنمایی اجتماعی منفی نظام عدالت كیفری……………………………………………………………      16

گفتار سوم: گونه­های جرم انگاری………………….……………………………………………………………….... 16

الف ـ جرم انگاری برای شرایط عادی………………………………………………………………………..     17

ب ـ جرم انگاری با كیفیات مشدده برای شرایط ویژه……………………………………………    ………  25

گفتارچهارم: استثناءهای جرم انگاری  ………………………………………………………………………………     36

الف ـ معاذیر موجه…………………………………………………………………………………………………………… 36

ب ـ واكنش به سوء استفاده از معاذیر موجه………………………………………………………………………..         37

مبحث دوم: نحوه پاسخ­دهی سیاست جنایی تقنینی به بزه فرار از خدمت …………………………….  39

گفتار اول: انواع پاسخ­دهی به بزه فرار از خدمت  ………………………………………………………………..      39

الف – پاسخ‌­های سركوبگر کیفری………………………………………………………………………………..   39

1ـ طرد و حذف كامل بزهكار    ………………………………………………………………………………..   40

2ـ سلب موقت آزادی بزهكار……………………………………………………………………………………..   45

2ـ1ـ تحدید كیفر سالب آزادی در رابطه با فرار از خدمت………………………………………………      47

2ـ 1ـ 1ـ تعدیل در نحوة اجرای كیفر سالب آزادی         ……………………………………………………….      50

2ـ1ـ 2ـ تعدیل از طریق كیفرهای موازی حبس…………………………………………………………….      52                 ب ـ پاسخ­های سركوبگر غیركیفری…………………………………………………………………………….. 53

1ـ تحریم­های اداری و انضباطی  ……………………………………………………………………………….    53

1ـ1ـ محرومیت­های سالب حقوق شغلی  …………………………………………………………………..      53

1ـ2ـ محرومیت از حقوق اجتماعی در مورد كاركنان وظیفه ………………………………………….         58

گفتار دوم: جهت گیری سیاست جنایی در مجازات عوامل مؤثر در ارتكاب بزه فرار از خدمت…………   60                  الف ـ  مباشرت در فرار از خدمت        ………………………………………………………………………………     60

ب ـ مباشرت در صدور تصدیق نامه خلاف واقع راجع امور نظام وظیفه………………………….        60

ج ـ معاونت در فرار از خدمت   ………………………………………………………………………………     61

دـ شروع به جرم         ………………………………………………………………………………………………………  62          گفتار سوم: جرم­زدایی و كیفرزدایی تقنینی از بزه فرار از خدمت………………………………………………        63

الف ـ مفهوم جرم­زدایی و انواع آن ……………………………………………………………………………..   63

ب ـ  مفهوم كیفرزدایی و انواع آن ………………………………………………………………………………   65

ج ـ جلوه­هایی از جرم زدایی و كیفرزدایی تقنینی در پاسخ های كیفری……………………………        66

1ـ جرم­زدایی از فرار از خدمت نظامیان دورة ذخیره و احتیاط در زمان صلح         ………………….  66

2ـ كیفرزدایی تقنینی از بزه فرار از خدمت كمتر از 60 روز كاركنان وظیفه   ………………….  66

3ـ كیفرزدایی تقنینی از طریق معافیت از مجازات ………………………………………………………       68

4 ـ كیفرزدایی تقنینی از طریق تخفیف مجازات    ………………………………………………………       68

5 ـ كیفرزدایی تقنینی در فرار با تجهیزات و حذف كیفیات مشدده  ………………………………          71

6ـ كیفرزدایی تقنینی از طریق شمول مقررات صلح بر زمان آتش بس………………………………        71

7 ـ كیفرزدایی تقنینی از طریق تمایز بین كاركنان ثابت و وظیفه در پاسخ دهی………………….         72          دـ جلوه هایی از كیفرزدایی تقنینی در پاسخ های غیر كیفری         ………………………………………….         72

1ـ كیفرزدایی تقنینی از طریق تعدیل در محرومیت ها      ………………………………………….         72

2ـ كیفرزدایی تقنینی از طریق تعدیل در مقررات تجدید دوره…………………………………………       73

مبحث سوم: پیشگیری از بزه  فرار از خدمت…………………………………………………………………    74

گفتار اول: عوامل خطر در خصوص کارکنان وظیفه……………………………………………………………..       75

الف- عوامل خطر برون سازمانی مؤثر بر ارتكاب بزه فرار از خدمت         …………………………….. 75

1ـ عوامل خانوادگی     ………………………………………………………………………………………….    75       1ـ1ـ متشنج بودن محیط خانواده       ………………………………………………………………………………     76

1ـ2ـ طلاق والدین ………………………………………………………………………………………………….   76

1ـ3ـ تأهل و مسائل عاطفی………………………………………………………………………………………..   76

2- فقر فرهنگی ………………………………………………………………………………………………..        77

3ـ ناتوانی جسمی و روانی…………………………………………………………………………………..        78

4ـ کاهش عزّت نفس ………………………………………………………………………………………..         80

ب ـ عوامل درون سازمانی مؤثر بر ارتکاب بزه فرار از خدمت ………………………………….. 81

1ـ وجود خلأ در اوقات فراغت …………………………………………………………………………          81

2ـ عدم انعطاف محیط سربازی ……………………………………………………………………………         82

3ـ رفتار نامناسب فرماندهان………………………………………………………………………………..          83

4ـ سودمند نبودن انجام  خدمت سربازی ………………………………………………………………          83

5ـ شرایط اقلیمی و دوری محل خدمت از محل سکونت ……………………………………….. 83

6ـ عدم پرداخت حقوق متناسب با انجام کار به سربازان ………………………………………….. 84

7ـ فقدان آموزش کافی   ……………………………………………………………………………………..        85

8ـ نقش دوستان در محیط سربازی ……………………………………………………………………….         85

9ـ طولانی بودن مدت خدمت سربازی…………………………………………………………………. 86

10ـ  تجدید دوره………………………………………………………………………………………………         87

ج ـ موقعیت های جرم زا در خصوص كاركنان وظیفه……………………………………………… 87

1ـ ضعف پلیس در شناسایی و دستگیری متهمین  ………………………………………………….. 8

2ـ معافیت برای ازدواج با معلولین…………………………………………………………………………                  88

3ـ معافیت  فرزندان طلاق………………………………………………………………………………………….   89

4ـ عدم نظارت بر كارگاه ها و محیط های شغلی ……………………………………………………          90

گفتار دوم ـ عوامل خطر در مورد كاركنان ثابت …………………………………………………………………………………  91

الف ـ عدم رضایت شغلی …………………………………………………………………………………..        91

ب ـ سوء مدیریت فرماندهان………………………………………………………………………………………   92

ج ـ حذف محرومیت از اشتغال در خصوص متخصصین مجرب…………………………………………     92

فصل دوم: سیاست جنایی قضایی دربارة بزه فرار از خدمت……………………………………. 93

مبحث اول: جلوه­های كیفرزدایی قضایی در خصوص بزه فرار از خدمت……………………………..         94

گفتار اول: كیفرزدایی قضایی از طریق تعلیق تعقیب ……………………………………………………………..      94        الف ـ ارزیابی میزان استفاده از نهاد تعلیق تعقیب در سال 1389 …………………………………….. 95

ب- ارزیابی میزان استفاده از نهاد تعلیق تعقیب قبل از سال 1386   ………………………………….      95

گفتار دوم: كیفرزدایی قضایی از طریق تعلیق اجرای مجازات……………………………………………………       97

الف ـ ارزیابی میزان استفاده از نهاد تعلیق اجرای مجازات ……………………………………………       98

ب ـ ارزیابی از جهت نوع تعلیق تعیین شده        ……………………………………………………….      101

ج ـ ارزیابی از جهت مدت تعلیق اجرای مجازات ………………………………………………………   101

دـ ارزیابی از جهت آثار تخطی متهم از شرایط تعلیق …………………………………………………….     103

گفتار سوم: كیفرزدایی قضایی از طریق منع و موقوفی تعقیب ………………………………………………….        105

الف ـ ارزیابی میزان استفاده از نهاد موقوفی تعقیب         ………………………………………………………       105

ب- ارزیابی میزان استفاده از نهاد منع تعقیب ……………………………………………………………….     105

گفتار چهارم: كیفرزدایی قضایی از طریق استفاده از نهاد آزادی مشروط……………………………………..         107

الف ـ  ارزیابی از جهت تعیین شرایط آزادی مشروط……………………………………………………..     107

ب ـ ارزیابی از جهت مدت آزادی مشروط        …………………………………………………………………..      108

مبحث دوم: تناسب قضایی جرم و مجازات در ارتباط با بزه فرار از خدمت……………………… 110

گفتار اول: تناسب مجازات در محدوده حداقل و حداكثر و مجازاتهای معین و موازی  ………………….. 110

الف ـ ارزیابی تناسب قضایی مجازات­های اصلی در سال 1379    ………………………………          114

ب- ارزیابی تناسب قضایی مجازات­های اصلی در سال 1389      ………………………………          114

گفتار دوم: تناسب قضایی مجازات از طریق تخفیف و تبدیل اختیاری       ………………………………          118

الف ـ ارزیابی تناسب مجازات از طریق تخفیف و تبدیل كیفر در سال 1379         ………………….. 121

ب- ارزیابی تناسب مجازات از طریق تخفیف و تبدیل كیفر در سال 1389  ………………….  122

گفتار سوم: تناسب قضایی جرم و مجازات از طریق تشدید كیفر………………………………………………….         124

الف ـ  ارزیابی تناسب مجازات در تكرار جرم     ……………………………………………………….      127

ب ـ ارزیابی تناسب مجازات در تعدد جرم        ……………………………………………………….      132

ـ نتیجه­گیری و پیشنهادها   …………………………………………………………………………………………..   136

ـ فهرست منابع   ………………………………………………………………………………………………………  144

ـ فهرست جدول ها

جدول شماره (2ـ1) مجازات­های تعیین شده به تفكیك نوع با بررسی آراء دادگاه

نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1379   ………………………………………………………       116

جدول شماره (2ـ2) مجازات­های تعیین شده به تفكیك نوع با بررسی آراء دادگاه

نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1389 ………………………………………………………         117

جدول شماره (2ـ3) مجازات­های تعیین شده به تفكیك نوع در مقابله با بزهكاری

دومین با بررسی آراء دادگاه نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1379 ………………….        129

جدول شماره(2ـ4) مجازات­های تعیین شده به تفكیك نوع درمقابله با بزهكاری

دومین با بررسی آراء دادگاه نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1389         ……………..      131     جدول شماره (2ـ 5) مجازات­های تعیین شده به تفكیك نوع در مقابله با تعدد

فرار از خدمت با بررسی آراء دادگاه نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1379         ………  133

جدول شماره (2ـ 6) مجازات­های تعیین شده به تفكیك نوع در مقابله با تعدد

فرار از خدمت با بررسی آراء دادگاه نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1389         ………  135

ـ فهرست نمودارها

نمودار شماره (2ـ1) میزان استفاده از نهاد تعلیق تعقیب با بررسی قرارهای دادسرای نظامی

زاهدان در ارتباط با بزه فرار از خدمت در سال­های 1386ـ 1384   ………………………………          96

نمودار شماره (2ـ2) میزان استفاده از نهاد تعلیق تعقیب با بررسی قرارهای دادسرای نظامی

زاهدان در ارتباط با بزه فرار از خدمت در سال 1389…………………………………………………….      96

نمودار شماره (2ـ3)  میزان استفاده از نهاد تعلیق اجرای كیفر در ارتباط با بزه فرار از خدمت

با بررسی آراء دادگاه نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1379……………………………..        100

نمودار شماره (2ـ4 ) میزان استفاده از نهاد تعلیق اجرای كیفر در رابطه با بزه فرار از خدمت

با بررسی آراء دادگاه نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1389……………………………..        100

نمودار شماره (2ـ 5) مدت تعلیق اجرای كیفر در رابطه با بزه فرار از خدمت با بررسی

آراء دادگاه نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1379         ………………………………………….         102

نمودار شماره (2ـ 6) مدت تعلیق اجرای كیفر در رابطه با بزه فرار از خدمت با بررسی

آراء دادگاه نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1389         ………………………………………….         102

نمودار شماره(2ـ7) تصریح تفهیم ماده 35 قانون مجازات اسلامی در دادنامه­ها

در ارتباط با  بزه فرار از خدمت با بررسی آراء دادگاه نظامی استان سیستان و

بلوچستان در سال 1379…………………………………………………………………………………………..   104

نمودار شماره(2ـ 8) تصریح تفهیم ماده 35 قانون مجازات اسلامی در دادنامه­ها

در ارتباط با بزه فرار از خدمت با بررسی آراء دادگاه نظامی استان سیستان و

بلوچستان در سال 1379 …………………………………………………………………………………………    104

نمودار شماره (2ـ 9) میزان استفاده از نهاد منع و موقوفی تعقیب در ارتباط

با بزه فرار از خدمت با بررسی قرارهای دادسرای نظامی استان سیستان و

بلوچستان در سال­های  1389 ـ 1385…………………………………………………………………………     106

نمودار شماره (2ـ 10) مدت آزادی مشروط در آراء در ارتباط با بزه فرار از خدمت با

بررسی آراء دادگاه نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1379         ……………………………….         109

نمودار شماره (2ـ11) مدت آزادی مشروط در آراء در ارتباط با بزه فرار از خدمت با

بررسی آراء دادگاه نظامی استان سیستان و بلوچستان در سال 1389 ………………………………          109

نمودار شماره (2ـ 12) میزان استفاده از  مجازات اصلی، تخفیف و تبدیل

مجازات در رابطه با بزه فرار از خدمت با بررسی آراء دادگاه نظامی استان

سیستان و بلوچستان در سال 1379 …………………………………………………………………………….    123

نمودار شماره (2ـ 13) میزان استفاده از مجازات اصلی، تخفیف و تبدیل

مجازات در رابطه با بزه فرار از خدمت با بررسی آراء دادگاه نظامی استان

سیستان و بلوچستان در سال 1389…………………………………………………………………………….    123

چكیده

اكثر كشورها دارای ارتش و پلیس حرفه­ای بوده و خدمت وظیفه اجباری را حذف نموده­اند، لیكن سیاست جنایی تقنینی ایران، نه تنها انجام خدمت وظیفه اجباری را حذف نكرده، بلكه در آخرین اراده خود، اقدام به جرم انگاری جدید در مورد مشمولین نموده و غیبت آنها را تحت شرایطی فرار محسوب، و نهادهای دولتی و مؤسسات غیر دولتی و خصوصی و… را به همكاری با پلیس در شناسایی و دستگیری مشمولین غایب و فراریان ملزم و بكارگیری آنان را منع و برای متخلفین ضمانت ­اجرا تعیین نموده است، این       در حالی­ست كه با توجه به ضعف پلیس در شناسایی متهمین فراری و نیاز كاركنان وظیفه به كارت پایان خدمت و معافیت برای اشتغال و وابستگی كاركنان ثابت به حقوق، آنچه تأثیر بیشتری در پیشگیری از بزه فرار از خدمت در زمان صلح دارد، ضمانت اجراهای اداری و مدنی در كنار فراهم نمودن رضایت شغلی است نه ضمانت ­اجراهای كیفری.

سیاست جنایی ایران در خصوص بزه فرار از خدمت چالش­هایی را نیز تجربه نموده است، مانند تصویب قوانین جرم­زا و قوانینی كه موجب رواج طلاق­های صوری و فریب در ازدواج برای اخذ معافیت از انجام خدمت وظیفه شده­اند. اما ایرادات دیگری، مانند عدم تفاوت بین فرارهای كوتاه مدت و بلند مدت، عدم تفاوت بین فرار درجه­دران و افسران، تعارض بین برخی از قوانین اداری و كیفری و… در سیاست جنایی تقنینی مشاهده می­شود.

از ویژیگی­های سیاست جنایی مفید و مؤثر در مقابله با پدیده بزهکاری، قابلیت انطباق آن با تغییر اوضاع و احوال اجتماعی، تحول و تكامل است، این امر در تدوین قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382 و قانون اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب 1390، در جرم­زدایی، كیفرزدایی تقنینی و بر طرف كردن برخی ابهام­ها راجع فرار از خدمت و تأسیس برخی نهادهای جدید دیده می­شود. اما سیاست جدید افزایش حقوق كاركنان وظیفه، اگرچه در پیشگیری از فرار از خدمت مؤثر است، اما در بلند مدت هزینه­ های سنگین این مصوبه، و نقش مهم نیروی متخصص و مجرب در تأمین امنیت، چاره­ایی جز حذف خدمت وظیفه اجباری و تشكیل پلیس و ارتش حرفه­ای را برای سیاست­گذران باقی نخواهد گذاشت. بررسی آراء دادگاه­های نظامی نیز نمایانگر آن است كه، سیاست جنایی قضایی ایران در خصوص كیفرزدایی قضایی و تناسب قضایی جرم و مجازات در رابطه با بزه فرار از خدمت رویه یكسانی نداشته و نوع كیفر بسته به سلیقه و تشخیص دادرس متفاوت می­باشد.

 واژگان كلیدی: سیاست جنایی؛ جرم­انگاری؛ پیشگیری؛ جرم­زدایی؛ كیفرزدایی؛ فرار از خدمت؛ نظامیان

 مقدمه

           1 ـ بیان مسأله اساسی تحقیق

به­رغم آنكه نیروهای مسلح مظهر نظم و انضباط هستند، لیكن وقوع جرم در این بخش از جامعه نیز     گریز ناپذیر است، یكی از جرایمی كه در خصوص نظامیان مطرح بوده و از مهمترین جرایم نیز محسوب      می­شود فرار از خدمت است. عدم حضور فرد یا افراد نظامی در زمان مورد نیاز گاهی مأموریت یگان را با اختلال جدی روبرو می­كند، به همین جهت داشتن یك سیاست جنایی مناسب در قبال بزه فرار از خدمت تأثیر زیادی در مقابله و كنترل آن و افزایش كارآمدی نظام عدالت كیفری و در نتیجه كاهش ظرفیت جنایی این بزه در جامعه نیروهای مسلح خواهد داشت.

قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح بسته به این كه بزهكار از نیروهای كادر یا وظیفه بوده و با در نظر گرفتن این كه فرار در زمان صلح یا جنگ اتفاق افتاده، ضمانت اجراهای كیفری متفاوتی در نظر گرفته كه صرف­نظر از مجازات محارب در بقیه موارد با اتكا به ضمانت اجرای كیفری حبس و… درصدد پیشگیری و كنترل این بزه می­باشد.

ضمانت اجراهای غیر كیفری در قوانین استخدامی ارتش، سپاه، نیروی انتظامی و قانون خدمت وظیفه عمومی پیش بینی شده كه شامل اخراج پرسنل ثابت كه ایام فرار آنها بیشتر از شش ماه باشد، تجدید دوره، منع استخدام، منع اعطاء پروانه كسب، منع اعطاء گواهینامه رانندگی، منع دریافت مستمری از دولت و نهادهای وابسته و… برای افرادی كه فاقد كارت پایان خدمت وظیفه یا معافیت هستند و قطع حقوق و مزایا، كسر حقوق، و… برای هر دو گروه می­باشد.

جهت پیشگیری از بزه فرار از خدمت، شناسایی عوامل خطر مانند عدم انعطاف محیط سربازی، فقدان آموزش حقوقی و قضایی، دوری از خانواده، ناتوانی جسمی و روانی و … مطرح است و در مقابل آن تدابیر حمایتی مانند خوشایند­سازی محل خدمت، آموزش پرسنل، افزایش عزّت نفس و توجه به بهداشت و تغذیه… مدنظر می­باشد، از طرفی حذف موقعیت­های جرم­زا، مانند جرم­زدایی از فرار از خدمت متخصصین، معافیت از خدمت وظیفه بدون كارشناسی لازم و… در پیشگیری از این بزه مهم می­باشد. با توجه به ضعف در شناسایی و دستگیری متهمین و استفاده  زیاد رویه قضایی از سیاست تخفیف و تبدیل مجازات بنظر می­رسد، آنچه تأثیر بیشتری در پیشگیری از بزه فرار از خدمت دارد ضمانت اجراهای قویِ غیر كیفری است.

تعداد صفحه : 158

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.